Kwaliteitskader nodigt uit tot verandering - Van systeemwereld naar leefwereld | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Kwaliteitskader nodigt uit tot verandering - Van systeemwereld naar leefwereld

In het kader van de kwaliteit van verpleeghuiszorg wordt sinds 2017 door veel organisaties hard gewerkt aan ontwikkeling en verbetering. Het Kwaliteitskader beschrijft wat goede en doelmatige verpleeghuiszorg inhoudt en hoe de zorg in verpleeghuizen verbeterd kan worden; beter gezegd hoe de zorg voor de bewoners verbeterd kan worden. Volgens het Kwaliteitskader moet namelijk het welzijn van de bewoner centraal staan en niet de systemen. Dit is een uitdaging voor veel zorginstellingen.

Kwaliteitskader

Het Kwaliteitskader:
1. beschrijft wat cliënten en hun naasten mogen verwachten van (intramurale) verpleeghuiszorg
2. geeft aanbevelingen voor zorgverleners en zorgorganisaties om de kwaliteit te verbeteren en het lerend vermogen te versterken
3. vormt een kader voor extern toezicht door de inspectie en voor inkoop en contractering van zorg.

Deze elementen vormen een goede houvast voor de (toekomst)visie van organisaties doorvertaald in tijd voor en betrokkenheid van cliënten en medewerkers.

De leefwereld centraal?

Bovenstaande is voor veel zorginstellingen een uitdaging die mede voortkomt uit de worsteling om uit de systeemwereld te komen waarin ze verstrikt zijn geraakt. Het verleden heeft organisaties gevormd tot zorgverleners die zich (gedwongen?) hebben geschikt naar de proces-indicatoren van de contracterende instanties. Systemen zijn hiermee backbone voor verantwoording geworden en (zorg)processen zijn hierop ingericht. Volgens het Kwaliteitskader moet echter het welzijn van de bewoner centraal staan in het proces. Mensen en middelen moeten zo veel mogelijk ten dienste staan van de leefwereld, die beperkt terug te vinden is in huidige systemen en processen. Het Kwaliteitskader is een belangrijke katalysator om organisaties te bewegen de leefwereld centraal te stellen en de systeemwereld hieraan faciliterend te laten zijn. Dit klinkt als een cliché, maar de praktijk wijst anders uit.

Dit heeft zeer veel consequenties, van het eerste contact met potentieel nieuwe bewoners tot het verlenen van zorg afgestemd op de persoonlijke welzijnswensen. Het gaat hierbij niet enkel over zorgprocessen zelf maar ook over gebouwen, beschikbaarheid en inzet van personeel en van hulpmiddelen, het vastleggen van informatie, de samenstelling en inzet van formatie, planning en roostering, samenwerking en aansturing. Allemaal aspecten die ten gunste kunnen komen van de leefwereld van de bewoners. In feite worden zorgorganisaties hiermee uitgedaagd zich weer te concentreren op de primaire taak waar alle betrokkenen zich eigenlijk het meest toe aangetrokken voelen: zorgen voor mensen.

Verandering vanuit welzijn

Of je het nu eens bent met bovenstaande of niet, het Kwaliteitskader nodigt organisaties uit (lees: dwingt) tot verandering. En wel een verandering waarbij cultuur en gedrag moeten worden ontwikkeld van systeem- naar welzijnsdenken. Het gaat dus veel verder dan ’wat we goed doen nog beter doen‘. De ervaring leert dat verandering gepaard gaat met onzekerheid, onduidelijkheid, wrijving en obstructie, zeker omdat het dagelijks werk gewoon doorgaat. Combineer dat met hoge werkdruk bij het (zorg)personeel en krapte op de arbeidsmarkt en de uitdagingen tekenen zich scherp af.

Een veel geziene reflex is de verandering vanuit het systeem te benaderen, in planbare projecten te gieten en uit te voeren. Hierop zal een deel van de organisatie aanhaken, maar een groter deel niet. Houvast vanuit ambities en (begrip van) belangen, een heldere visie op de verandering en de veranderdoelen, ruimte voor persoonlijke input en betrokkenheid en een duidelijke inbedding van samen leren, zijn noodzakelijke ingrediënten voor een duurzame ontwikkeling van de organisatie. Zeker niet de aanpak met het hoogste tempo, maar wel één waarbij de stappen voorwaarts structureel zullen zijn en breed draagvlak genieten.

Op naar de leefwereld

Het Kwaliteitskader nodigt organisaties uit tot verandering, tot een wereld waarin de leefwereld centraal staat en wordt gefaciliteerd door systemen en processen. Tal van organisatie als Groenhuysen, Protein, Amaris en Zorgzaam laten zien dat het structureel ontwikkelen van de organisatie rondom welzijnsgerichte zorg een waardevolle, maar tevens prikkelende uitdaging is. Daar waar externe ondersteuning en begeleiding wordt ingezet van organisaties die snappen hoe verandering in de zorg werkt, worden de budgetten gerichter ingezet. Deze gerichte (verander)benadering komt vervolgens meer ten goede van zowel de cliënt als de medewerker. Het vraagt visie, tijd, betrokkenheid en goed samenwerken. Hiervoor is nog een paar jaar extra budget beschikbaar. Dat kan maar één keer goed besteed worden.

Markten & Sectoren

Care

Reageer