Kies voor hout, red het woud! Hoe hout bijdraagt aan een circulaire economie | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Kies voor hout, red het woud! Hoe hout bijdraagt aan een circulaire economie

Duurzaamheid is een hot en tegelijkertijd ingewikkeld topic. In een doolhof van informatieoverschot en vastgeroeste vooroordelen, is de meest duurzame keuze niet zo makkelijk te vinden. Zo speelt ook in de grond-, weg- en waterbouw de prangende vraag: wat is nu duurzamer - een brug van kunststof, hout, staal of beton? Weet jij het antwoord? In dit blog kom je erachter en doorbreken we een aantal stigma’s over een van de meest duurzame materialen voor de grond-, weg- en waterbouw.

Rijkswaterstaat duurzaam & circulair in 2030

De grond-, weg- en waterbouw vraagt om een radicale verandering. In de afgelopen eeuw is de wereldwijde vraag naar grondstoffen explosief gestegen. De verwachting is dat de vraag naar grondstoffen in de komende decennia verder toeneemt door een groeiende wereldbevolking en toenemende consumptie. Dit heeft een forse impact op het klimaat. Om deze reden is het van belang om het gebruik van (niet hernieuwbare) grondstoffen terug te dringen, beschikbare grondstoffen zo efficiënt mogelijk te (her)gebruiken en CO2-uitstoot terug te dringen. Rijkswaterstaat heeft dan ook het doel om in 2030 100% duurzaam & circulair in te kopen en 50% minder grondstoffen te verbruiken. De vraag is echter: welke grondstof gaat hier het meest aan bijdragen?

Wie wint de strijd?

Om te kunnen bepalen wat de duurzaamste grondstof is, moeten veel factoren worden meegenomen. Een daarvan is de CO2-uitstoot door een bouwmateriaal; deze wordt veroorzaakt door o.a. de productie, het vervoer en het gebruik van het bouwmateriaal. Een onderzoek is uitgevoerd om te bekijken welke grond-stof de minste CO2-uitstoot produceert. Hieruit is gebleken dat hout - in vergelijking met materialen als beton, staal en kunststof - heel weinig fossiele energie verbruikt waardoor de CO2-uitstoot zeer laag is (zie figuur 1).

Figuur 1. Vergelijking CO2-uitstoot van
bruggen van verschillende materialen.

Hout heeft dan ook een zeer lage CO2-footprint: wanneer hout andere materialen vervangt, wordt meer dan 1 ton CO2 per m3 hout bespaard. Dat staat gelijk aan de CO2-uitstoot van 250 uur Netflix kijken op onze LED-tv. Maar niet alleen hiermee wint hout het van de andere materialen; het heeft ook talloze andere voordelen. Wist je bijvoorbeeld dat auto’s langzamer gaan rijden als de vangrail van hout is? Het bevordert dan ook de veiligheid en is tevens sociaal verantwoord en het heeft lage levensduurkosten. Daarbij draagt hout bij aan een circulaire economie doordat het een oneindige grondstof is. En laten we eerlijk zijn: het heeft toch ook zeker een esthetische meerwaarde?

Omdenken: kies voor hout, red het woud!

Toch wordt hout nog minimaal gebruikt in de grond-, weg- en waterbouw. Waarom? Het grootste probleem zijn de vastgeroeste vooroordelen ten opzichte van hout: hout rot en het vliegt makkelijk in de fik. Maar een van de hardnekkigste vooroordelen is dat het gebruik van hout zorgt voor ontbossing en alle gevolgen van dien. Grappig genoeg zien we dat er hier sprake is van materiaaldiscriminatie. Bij beton en staal wordt zelden gevraagd waar het vandaan komt; dit is echter ondenkbaar in het geval van hout. Maar dat neemt niet weg dat de vraag naar de herkomst van materialen goed is. Per minuut verdwijnen er veertig voetbalvelden aan bos. Moeten we dit stimuleren door ook voor onze verkeersborden en bruggen hout te gaan gebruiken? Absoluut niet, maar verrassend genoeg kunnen we deze ontbossing tegengaan, juíst door hout te gaan gebruiken in de grond-, weg- en waterbouw. De enorme ontbossing wordt namelijk veroorzaakt door onverantwoorde houtkap voor de aanleg van palmolie en sojateelt. Door gecertificeerd hout te gebruiken, kunnen meer bossen gecertificeerd worden waarmee onverantwoorde houtkap wordt voorkomen. Het is dus even omdenken, maar kies je voor hout, dan red je het woud!

Doe jij mee?

Hout is dus in veel opzichten dé speler in onze weg naar een duurzame en circulaire economie. Ben jij inkoper, aannemer, ontwerper, beleidsmedewerker of heb je op een andere manier te maken met circulair bouwen en wil je graag meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op en voeg je bij het leernetwerk. Hier staat leren van elkaar, experts en ervaringsdeskundigen centraal en worden praktische tools en ondersteuning geboden om jou te helpen bij circulair inkopen.

Reactie(s)

Goededag, hartelijk dank. Een goed en lezenswaardig stuk. Met name het argument van materiaaldiscriminatie en de herkomstvraag van producten is relevant. De klimaat- en milieuschade bij mijnbouw is inderdaad groot en wordt vaak niet meegenomen in discussies. Ik heb een vraag over de gebruikte grafiek. Wat is hierin meegenomen en hoe is het mogelijk dat hout een negatieve waarde heeft? Met vriendelijke groeten, Peter Kampen, MSc Forestry

Ik ben ook benieuwd wat er in de berekening is meegenomen. Peter, wat betreft de negatieve emmissie voor hout ben ik gewend dat dit komt omdat in de berekening de opgeslagen CO2 in het hout dat voor de brug is gebruikt is meegereken. Aangenomen dat het hout uit duurzaam bosbeheer komt uiteraard.

Bedankt voor de reacties! Meer info over de LCA's van de houten brug: http://www.europeansttc.com/wp-content/uploads/2016/02/Eindrapport_lca_studie_bruggen_sep2013.pdf

Bedankt voor jullie heldere verhaal over het (CO2) belang van hout als toekomstig bouwmateriaal in een fossielvrije, bio-based, ciculaire economie. Erg goed onderbouwd met LCA feiten. Randvoorwaarde is dat we naast de verduurzaming van de bosbouw ook significant gaan herbebossen. Helaas vallen de natuurorganisaties, ecologen, bosbouwers in tunnelvisies over elkaar heen. Staatsbosbeheer krijgt ervan langs als ze hout kappen om een overwoekerd heidegebiedje met oorspronkelijke biodiversiteit willen herstellen en uiteraard het hout gebruiken voor bouwmateriaal en het afvalhout benutten voor groene stroom. Het is hoog tijd voor een biomassa coalitie, die een holistische verbinding zoekt tussen alle groene waarden en belangen vanuit een visie dat we richting 2050 een fossielvrije, bio-based, circulaire economie nastreven.

Reageer