De politie in de knel | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

De politie in de knel

De politie raakt in toenemende mate afhankelijk van andere toezichthouders en handhavers voor informatie over de wijk. De politie lijkt -vreemd genoeg- weinig alert in het bewaken van haar positie in de wijk. Dit kan de effectiviteit en legitimiteit van de politie onder druk zetten.

De vraag die mij bezighoudt, luidt: waarom geeft de politie haar informatiepositie weg, terwijl deze voor haar van vitaal belang is? Deze vraag is actueel, omdat de politie in toenemende mate afhankelijk is van andere toezichthouders en handhavers voor informatie over een wijk. In deze ontwikkeling zijn de politie en de burgers beiden verliezers. De politie verliest aan effectiviteit, legitimiteit en draagvlak, doordat ze minder contact heeft met de burgers. Bovendien verliest ze een basisvoorwaarde om informatiegestuurd te kunnen werken. Burgers verliezen een goed aanspreekbare politie. Een politie die haar eigen informatiepositie en de kwaliteit van haar werk vormgeeft vanuit een brede en directe maatschappelijke aanwezigheid.

Schokkende constatering
De situatie is als volgt. Toezicht en handhaving professionaliseren. Dit is waardevol voor de bijdrage van toezichthouders aan leefbaarheid en veiligheid. De groei van toezichthouders drukt de politie echter naar achteren. Gemeentelijke of particuliere handhavers hebben soms een beter beeld van de veiligheidssituatie in buurten dan de politie! Deze constatering vind ik schokkend.

Afbreuk aan goed functionerende politie
De politie reageert merkwaardig op deze nieuwe situatie. Zij lijkt de implicaties van deze achteruitgang niet te beseffen of te ontkennen. Gebrek aan besef lijkt aan de orde, omdat de politie niet zichtbaar een probleem maakt van de achteruitgang van haar positie in wijken. Er is geen publiek debat, waarin de politie haar zorgen over dit onderwerp benoemt. De focus van de politie richt zich momenteel op bedrijfsvoering. Niet op haar informatiepositie en contact in de wijken. In beleidsstukken blijft wijkgericht werken als prioriteit benoemd. Maar in de praktijk besteedt de politie diverse ‘wijktaken’ uit. Zij komen terecht bij  toezichthouders. Hiermee lijkt zelfs sprake van ontkenning. De uitbesteding van het ‘kleinschalige handhaven’ en het frequente contact met burgers doet echter afbreuk aan een basisvoorwaarde voor een goed functioneren van de politie.

Twee oorzaken
Welke bedwelmende factoren zijn hier in het spel? Waarom accepteren burgers en politie deze ontwikkeling? Ik zie hier twee oorzaken voor. Door de veelheid aan taken die de politie verricht, is er eigenlijk altijd te veel werk. De politie moet dan keuzes maken. Het is een moeilijke opgave om de juiste prioriteiten te stellen. De tweede oorzaak vloeit voort uit het huidige kabinetsbeleid. Daarin ligt de nadruk op de verbetering van de doelmatigheid en doeltreffendheid van de politieorganisatie en op samenwerking binnen de politie. De politie besteedt veel tijd en energie aan deze doelstellingen. De minister van Binnenlandse Zaken wil de politieorganisatie op een aantal punten substantieel veranderen. Zij heeft dat inmiddels op vele manieren, waaronder een wetsvoorstel, duidelijk gemaakt. Het risico is, dat deze bestuurlijk-organisatorische discussie zoiets basaals als ‘het belang van de positie van de politie in de wijk’ buiten beeld plaatst. 
 
Tijdige onderkenning nodig
De houding van de politie roept bij mij het beeld op van de kikker in langzaam opwarmend water. De ernst van de situatie is onvoldoende helder door de geleidelijke verandering en door de aandacht voor andere zaken. De puzzel voor de politie is volgens mij om de betekenis van deze achteruitgang op een positieve manier op de bestuurlijke agenda te krijgen. Een tijdige onderkenning van dit vraagstuk kan de komst van een nieuwe organisatie als een gemeentelijke politie overbodig maken. Het frequente contact met burgers, een ruime aanwezigheid en het inzicht in de veiligheidssituatie van de wijk blijven bepalend voor de effectiviteit en legitimiteit van het politieoptreden. Of je de politie nu lokaal of regionaal organiseert.

Markten & Sectoren

Veiligheid

Reageer