Kijk met het KOMPAS ook onder de oppervlakte (2/4) | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Kijk met het KOMPAS ook onder de oppervlakte (2/4)

Het analyse- en diagnosemodel KOMPAS geeft u inzicht in welke kenmerken van uw organisatie zorgen voor een succesvol programma, maar ook welke kenmerken mogelijke valkuilen vormen. Het helpt u ook om onder de oppervlakte van de organisatie te kijken. Het KOMPAS nodigt uit niet alleen de gemakkelijk waarneembare zaken te identificeren. In de gesprekken ontstaat ook vaak de vraag waarom die verschijnselen plaats vinden en wat daarvan de oorzaak kan zijn. Zo leidt het KOMPAS als vanzelf naar de ondergrond van uw organisatie, die ook weer invloed heeft op een programma.

Dit is deel 2 van een serie blogs over het analyse- en diagnosemodel KOMPAS©. In deze blogreeks nemen we u mee in onze zoektocht, onze ervaringen en hoe wij het model in de praktijk toepassen. Deel 2 gaat over hoe het KOMPAS kan helpen bij de onzichtbare onderstromen in uw organisatie, die van invloed zijn op het succes van een programma.

Je gaat het pas zien als je het door hebt

We pasten het KOMPAS inmiddels een aantal malen toe en elke keer bleek het een goede gids te zijn die de onzichtbare onderstromen zichtbaar maakt. Heel waardevol, want als u deze onderstromen ziet en snapt wat de (positieve en/of negatieve) invloed van die onderstromen op uw programma zijn, kunt u beslissen alleen het fenomeen aan te pakken of de onderliggende oorzaak. Het hangt natuurlijk van de specifieke situatie af wat de meest verstandige strategie is. Naar ons idee zijn zowel de programmamanager, het programma als de organisatie met de meest effectieve aanpak gediend.

Wat is verschijnsel en wat is oorzaak?

Een voorbeeld: tijdens een KOMPAS-gesprek bij een organisatie blijkt dat de bestaande mandateringsregeling in de lijnorganisatie (element ‘systemen’) óf het gedrag van lijnmanagers (element ‘managementstijl’) aangewezen worden als knelpunt voor het regelen dat de programmamanager in zijn/haar programma ook (programma)budgethouder wordt. Voor alle financiële issues moet de programmamanager, eventueel via de opdrachtgever, de lijn opzoeken alvorens tot een besluit te komen. Gevolg: vertraagde besluitvorming. Bij tempo-gestuurde programma’s een regelrechte belemmering voor daadkrachtige uitvoering! In het gesprek over deze uitkomst zijn de deelnemers extra vragen gaan stellen. Zij kwamen tot de conclusie dat in hun organisatie sprake was van angst voor verlies van invloed. Het KOMPAS heeft hier meer helderheid gegeven in de ‘lastige’ gesprekken. Hiermee kregen alle betrokkenen veel meer begrip voor de nadelen van deze situatie.

Sturen en gestuurd worden

Natuurlijk stuurt de programmamanager het programma aan, maar overschat zijn/haar invloed niet. Op veel facetten wordt het programma ‘gestuurd’ door de invloed van de (kenmerken van de) lijnorganisatie. Onbewust en onbedoeld spelen organisatie-elementen een rol. Naarmate u de grilligheden en de ’irrationele’ kenmerken van de lijnorganisatie beter begrijpt, neemt uw effectiviteit als programmamanager toe. Graaf naar de oorzaken en neem dan een verstandige beslissing: soms accepteren, soms het fenomeen aanpakken en soms de oorzaak. Dat heeft uiteraard verschillende consequenties.

Klik op het figuur voor een leesbare versie (tip: print het Kompas op A3-formaat uit)

Tip: kijk onder de oppervlakte van het programma

Onze tip voor organisaties die succesvol willen werken met programma’s: kijk onder de oppervlakte van de organisatie door geen genoegen te nemen met de verschijnselen, maar door te vragen naar de oorzaak van die fenomenen. Daar zitten ‘energizers’ die u goed kunt gebruiken en ‘drainers’ die u zoveel mogelijk moet afwenden. Zicht op de (werking van de) onderstromen is geen garantie voor een succesvol programma, maar doet de kans daarop wel toenemen.

 

Dit blog is tot stand gekomen in samenwerking met Theo van der Tak, een van de grondleggers van programmatisch werken en auteur van ‘Programmamanagement; Sturen op Samenhang’ (2006). Zie ook www.theovandertak.nl

Wilt u automatisch de volgende blogs over het KOMPAS ontvangen? Of wilt u op de hoogte worden gehouden van nieuws rondom het KOMPAS? Laat hieronder dan uw gegevens achter.  

Expertises

Programmamanagement

Ja, ik heb interesse

Reageer