KOMPAS doorbreekt barrières voor programma’s (1/4) | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

KOMPAS doorbreekt barrières voor programma’s (1/4)

Hoe je een programma nog beter en gestructureerder opzet, daar is inmiddels veel ervaring mee, ondersteund door onderzoek. Het succes van programma’s is echter niet alleen afhankelijk van die aanpak, maar ook van de context waarin het programma wordt uitgevoerd. Die context bestaat uit de organisatie(s) zelf en de hardnekkige kenmerken ervan die de organisatie uniek maken. Juist die kenmerken hebben grote invloed op hoe de mensen binnen een organisatie reageren op een programma.

Wij vroegen ons af: welke organisatie-kenmerken zorgen er nu voor dat programma’s slagen of mislukken? Die zoektocht leidde uiteindelijk tot het KOMPAS. Het KOMPAS geeft u inzicht in welke kenmerken van uw organisatie zorgen voor een succesvol programma, maar ook welke kenmerken mogelijke valkuilen vormen.

Dit is deel 1 van een serie blogs over het analyse- en diagnosemodel KOMPAS©. We nemen u mee in onze zoektocht, onze ervaringen en hoe wij het model in de praktijk toepassen.

Kenmerken in de eigen taal van de organisatie

Onze zoektocht begon bij collega-adviseurs en medewerkers van overheidsorganisaties. Wij vroegen hen naar de plussen en minnen in organisaties voor het werken met programma's. Dat deden we met in het achterhoofd de zes bekende organisatie-elementen: strategie, structuur, systemen, cultuur, personeel en managementstijl. Dit leverde een enorme variëteit op. Niet alleen aan kenmerken die positief of negatief inwerken op programma’s, maar ook in de formulering daarvan. Iedere gesprekspartner formuleert net weer iets anders. Kijk maar naar deze citaten:

Voor een goed programma moet er gelijkwaardigheid bestaan tussen de programmaleider en de directeur.

Onze organisatie is nog niet programma-minded.

Klussen worden makkelijk programma genoemd, maar er is geen eenduidige taal en begrippenkader in de organisatie.

Belangrijk is dat iedereen beseft dat programmamanagement een hulpmiddel is en geen doel op zich.

Programmasturing in de organisatie vraagt veel sponsors, onder andere in de vorm van een bestuur dat stuurt op maatschappelijke effecten.

Het bestuur en de ambtenarij moeten hun eigen rol in een programma onderscheiden van de andere rollen die zij spelen.

Een programmamanager moet overal binnen kunnen lopen. Daarvoor hebben ambtenaren heel veel moed nodig.

Programma's zijn niet gebaat bij een sterk hiërarchische organisatie.

Herkenbaarheid staat voorop

Deze observaties en de bijbehorende verhalen zijn erg waardevol, zo blijkt in de praktijk. Doordat mensen in alle openheid met elkaar in gesprek gaan over die hardnekkige organisatiekenmerken, zie je welke een belemmerende rol spelen en welke een succesfactor zijn voor een programma.

En juist doordat mensen de eigen taal van de organisatie gebruiken, ontstaat herkenbaarheid en overeenstemming over de minnen en plussen. In de eigen formulering en met eigen begrip van de situatie. Daardoor kun je samen beter nadenken over hoe je een programma met zo min mogelijk gedoe passend kunt maken voor die organisatie. Dat is belangrijk, want een programma draaien is al moeilijk genoeg.

Klik op het figuur voor een leesbare versie (tip: print het Kompas op A3-formaat uit)

Van barrière naar snelweg

Met het KOMPAS willen we recht doen aan de variëteit aan organisaties en programma's. Elke organisatie - en elk programma - kent zijn eigen mix van plussen en minnen en van thema’s die wel of niet een rol spelen. U maakt als het ware zelf de kaart waarop het kompas wordt gelegd. Zo ziet u waar een lastige bergpas voor stagnatie kan zorgen of waar een snelweg ligt om mee te bewegen met de kracht van de eigen organisatie.

Met het KOMPAS ziet u waar u zwakke punten kunt oplossen, wellicht met behulp van de sterke punten van de organisatie. Uiteindelijk moet dat leiden tot een veel beter uitgevoerd programma.

Tip: kijk buiten de kaders van het programma

Onze tip voor organisaties die succesvol willen werken met programma’s: kijk ook buiten de kaders van het programma zelf. Onderzoek ook een belemmering zit in de hardnekkige kenmerken van de eigen organisatie. Zo’n bredere blik kan een veel snellere en makkelijkere weg opleveren naar succes.

Dit blog is tot stand gekomen in samenwerking met Theo van der Tak, een van de grondleggers van programmatisch werken en auteur van ‘Programmamanagement; Sturen op Samenhang’ (2006). Zie ook www.theovandertak.nl

Wilt u automatisch de volgende blogs over het KOMPAS ontvangen? Of wilt u op de hoogte worden gehouden van nieuws rondom het KOMPAS? Laat hieronder dan uw gegevens achter.  

Expertises

Programmamanagement

Ja, ik heb interesse

Reageer