Al decennialang werkt de RGA samen op de thema's wonen, economie en mobiliteit, maar de samenwerking kon worden versterkt. Sinds de NOVEX, waarin Rijk, provincie en gemeenten samenwerken aan complexe regionale opgaven, verschoof de rolverdeling tussen de partners in de RGA. In de nieuwe Toekomstagenda voor 2026-2030 moest de RGA hierop inspelen. Daarom is ons gevraagd om de werkzaamheden te evalueren op basis van de Toekomstagenda 2020-2025, en deze te actualiseren voor de periode 2026-2030.
Grensoverschrijdende samenwerking is noodzaak
Opgaven worden steeds complexer en vragen om gemeente- en provinciegrens-overschrijdende samenwerking. Maar hoe zorg je bij samenwerking dat het gezamenlijk belang voorop staat? Komen de ambities wel voldoende overeen om goed met elkaar samen te werken? Wil iedereen de inzet plegen die nodig is of verschillen de partijen daarin? Om deze en andere vragen te beantwoorden, hebben we de samenwerking geëvalueerd en handvatten geboden om de samenwerking te verbeteren.
Kijkglas voor samenwerking
De Regio Groningen-Assen loopt op het gebied van wonen, werken en mobiliteit tegen ingewikkelde opgaven aan. Bovendien moeten opgaven binnen deze domeinen steeds vaker in samenwerking worden gerealiseerd. Daarom is een evaluatie van de samenwerking van groot belang, iets wat elke vier jaar gebeurt. Als frame daarvoor hebben we, in nauwe afstemming met bestuurders, ambtenaren en volksvertegenwoordigers, ons ‘Kijkglas voor samenwerking’ (zie figuur) gebruikt. Niet alleen hebben we ons gebogen over de vraag hoe partijen hebben samengewerkt, en tot welke resultaten en meerwaarde dat heeft geleid, maar juist ook over de vraag waarom wordt samengewerkt en hoe de ambitie van de RGA aansluit op de ambities van de deelnemers.
Van inzicht tot actie
De evaluatie onderschreef het gedeelde belang van regionale samenwerking op regiobrede thema's. Toch blijven zichtbaarheid, betrokkenheid en investering van geld én tijd elementen waarop de samenwerking kan worden verbeterd. Zo ook in de zichtbaarheid voor raden en Staten.
Op basis van deze inzichten formuleerden we concrete ontwikkelpunten en begeleidden we het proces naar een nieuwe Toekomstagenda voor 2026–2030. Met dat doel hebben we vier sessies (regiocafé’s) georganiseerd met ambtelijk en bestuurlijk betrokkenen uit verschillende gemeenten en de provincies. In groepjes rond thema’s als mobiliteit, economie en wonen brainstormden we gezamenlijk over hun ambities voor 2030 en wat daarvoor nodig is. Tijdens de achtereenvolgende sessies bouwden de groepjes voort op de input van de vorige groepjes. Zo werden betrokkenen gedwongen om na te denken over wat ze konden toevoegen. De inhoud kwam dus van de deelnemers zelf. Deze werkwijze was nieuw voor de RGA, werd gewaardeerd en maakte deze regiocafé’s waardevol. Eén van onze conclusies was dat de thema’s moesten worden geactualiseerd, gedeeld en gevoeld door alle partijen.
Resultaten
De vernieuwde Toekomstagenda van de RGA is een richtinggevende visie en een uitvoeringsgerichte agenda. De regio kiest voor drie kernthema’s, namelijk wonen, economie en mobiliteit, met ruimtelijke kwaliteit als verbindend kader. Ook hebben we concrete stappen geformuleerd: zo heeft de RGA de ambitie om een co-financieringsfonds op te zetten voor kleinere projecten, zodat ook gemeenten met beperktere uitvoeringskracht kunnen bijdragen en profiteren. Verder streeft de RGA naar een versterkte governance met een stuurgroep die strategisch stuurt, een actief Regiobureau en betere afstemming tussen ambtelijk en bestuurlijk overleg. Tot slot wil de RGA de betrokkenheid van raden en Staten verbeteren via regiomonitoring, fysieke ontmoetingen en toegankelijke communicatie.
Waarom TwynstraGudde?
Misschien herken je dit: complexe opgaven, veel partijen, uiteenlopende belangen. Hoe zorg je dat samenwerking niet verzandt, maar energie geeft? Hoe maak je ambities concreet en gedeeld? Wij helpen je om samenwerking te evalueren, te versterken en om te zetten in een gedragen agenda die werkt.
Wil je ook een toekomstbestendige samenwerking realiseren? Laten we samen kijken hoe we jouw regio, netwerk of organisatie vooruit kunnen brengen. Neem contact op met een van onze adviseurs en ontdek wat een frisse blik en een goed proces kunnen betekenen.
