Interviewreeks Versterkt leiderschap brengt het Máxima in nieuwe fase

Veel zorgorganisaties hebben een heldere strategie voor de toekomst. Maar hoe breng je een strategie tot leven in de organisatie en bereik je je ambities? Leiderschap is daarin een belangrijke factor. Hierover gingen wij in gesprek met Jan Engelen, sinds 2020 HR-directeur van het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. Lees hieronder het vierde interview in deze reeks.

Toegevoegd door Hans Frints op 16 juni 2022

Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie wil ieder kind met kanker genezen met optimale kwaliteit van leven. Die missie vraagt het uiterste van iedereen die met hart en ziel in het Máxima werkt. Gedrevenheid heeft echter ook een keerzij, want mensen die in de drukte zitten, dreigen de verbinding te verliezen, zegt HR-directeur Jan Engelen. Hij legt uit hoe goed leiderschap helpt om met elkaar excellente zorg te leveren. TwynstraGudde ondersteunt daarin met leiderschapsprogramma’s voor teammanagers, hoofden van (poli)klinieken, researchleiders en verpleegkundigen. Persoonlijk leiderschap en reflectie op het werk staan daarin centraal.

Grootste kinderkankercentrum van Europa

'Dit huis is gebouwd op leiderschap, het zit in de grond,' zegt Jan Engelen: 'Ons verhaal begint met een aantal ouders en zorgprofessionals die gezegd hebben ‘Dit is goed voor de kinderen, dus dit moesten we maar eens met elkaar gaan doen.’ Het uitspreken van zo’n zin, je daaraan verbinden en de consequenties nemen, dat is voor mij de definitie van leiderschap.' Ruim tien jaar geleden is op deze manier het initiatief voor het Prinses Máxima Centrum geboren. In 2018 is de nieuwbouw in gebruik genomen en is een splinternieuwe organisatie aan de slag gegaan. Met als resultaat een gespecialiseerd onderzoeks-ziekenhuis met alle kinderoncologische expertise onder één dak. Het is het grootste kinderkankercentrum van Europa met een unieke combinatie van zorg, research en opleiding. Er werken ruim 400 wetenschappers in 35 researchgroepen en 900 zorgprofessionals nauw samen met Nederlandse en internationale ziekenhuizen aan nieuwe perspectieven op genezing.

Versterkt leiderschap brengt het Máxima in nieuwe fase

Foto: Prinses Máxima Centrum

Ongelofelijk veel ziel

Leiderschap heeft volgens Engelen weinig te maken met plannen, implementeren, structuren en andere ‘managerial vaagtaal’: 'In het Máxima hebben we geen wachtlijsten. Daar doen wij niet aan. Als een kind ernstig ziek is door kanker, staat maar een ding voorop: genezen. En we kunnen beter voor kinderen zorgen als we het samen doen. Daar zit ongelofelijk veel ziel in. Kanker krijgen is verschrikkelijk, maar als je het hebt, is dit centrum een zegen.' De ziel van het Máxima wordt treffend geïllustreerd in de manier waarop in maart 2022 vijftig Oekraïense kinderen met kanker en hun gezinnen zijn opgevangen. Een aantal kinderen moest voor acute zorg in het Máxima blijven. De anderen krijgen poliklinische zorg. En daar komt bij dat veel gezinnen gastvrij zijn ontvangen door Máxima-medewerkers thuis. Er is geen SWOT-analyse gemaakt, er is gehandeld.

Volgende fase

In het Máxima werken mensen elke dag grensverleggend en gepassioneerd samen aan het verbeteren van de overlevingskans én aan de kwaliteit van leven van kinderen met kanker. Dat heeft geleid tot een indrukwekkend resultaat. Nu breekt een volgende fase aan: doorgaan op de ingeslagen weg, consolideren en het momentum vasthouden. Processen moeten beter op elkaar worden afgestemd. Engelen: 'De missie is helder: zorgen dat er geen kinderen met kanker meer overlijden. Maar de vraag is, wat leiders moeten doen om dat te bereiken. Ons doel is niet reëel en toch gaan we ervoor. Dat geeft wel aan hoe spannend het is. We moeten het spel anders spelen. Geen incrementele verbeteringen, maar alles ter discussie stellen. We hebben een eisende omgeving gecreëerd. Dat betekent dat we de leiders daarin ook moeten begeleiden.'

'We leven in de ambitie.'
Jan Engelen, HR-directeur van het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie

Stilte en reflectie

De opdracht is dominant en de mensen werken er vol passie aan: gaan, gaan, gaan. 'We leven in de ambitie'. Mensen voelen continue hitte en ongemak. Maar wat is ongemak als je dat afzet tegen het leed van ernstig zieke kinderen? Engelen: 'Toch, als je het ongemak te veel opstapelt, wordt het chagrijn. Van leiders mag je verwachten dat ze goed voor zichzelf zorgen. Je moet gezond blijven. Voor jezelf en voor je mensen. Een duurzame en gezonde balans vraagt ook andere ankers, andere principes waarmee we onze samenwerking gestalte geven. Ik wil dat de leiders in de organisatie weten dat ze hier iets mee moeten. Ook om er voor onze mensen te zijn.' In de drukte van alledag koestert Engelen daarom de stilte: 'Mensen die in de drukte zitten, verliezen de verbinding. De vraag is hoe je in de drukte kunt functioneren, zonder dat je jezelf verliest. We zijn aan het zoeken. We zoeken verschillende manieren, perspectieven en talen, ook de taal van filosofen. Stilte, reflectie, elkaar echt ontmoeten. Met elkaar zijn we bezig met het proces: zoeken is belangrijker dan vinden.'

Het is gearticuleerd

De leiders in het Máxima moeten lastige issues adresseren, normen trotseren, conflicten en bedreigingen blootleggen, omgaan met ambiguïteiten, anxietas en onzekerheid, ongemak verdragen en weerstand tonen, somt Engelen op: 'Het is gearticuleerd. We hebben er woorden aan gegeven. Nu moeten we onze mensen daarin begeleiden. Als leider moet je aanwezig zijn, comfort bieden en vertrouwen geven. Bij de mensen van het Máxima is een diepgevoelde behoefte aan reflectie en gesprek. Herkenning en elkaar vasthouden.'

Waar ben jij van?

Vanuit TwynstraGudde heeft Hans Frints zich vanuit eenzelfde gedrevenheid met het Prinses Máxima Centrum verbonden. Sinds 2020 verzorgt hij, samen met collega’s, leiderschapsprogramma’s voor teammanagers, hoofden van (poli)klinieken, researchleiders en binnenkort voor verpleegkundigen. Frints: 'Ik ontmoet allemaal gedreven mensen, met een groot hart voor de kinderen, zeer deskundig in hun vakgebied. Maar er komt een ding naast: persoonlijk leiderschap en rolinvulling. Waar ben jij van? Waar sta je voor? Wat vind jij belangrijk? Hoe blijf jij in deze snelheid en dynamiek verbonden met jezelf en met je samenwerkingspartners? In verschillende sessies en intervisiegroepen zoeken we samen naar antwoorden.' Engelen: 'Er zijn genoeg bureaus die hun modelletjes uitrollen. Daar heb ik geen behoefte aan. Daarvoor is het spel dat wij spelen te ingewikkeld, spannend en druk. Leiderschapsontwikkeling werkt alleen als we de reële vraagstukken echt raken. Dan kun je de mensen helpen hun repertoire te verbreden. Deze programma’s dragen daar echt aan bij'.

Maak tijd voor de ontwikkeling van je eigen leiderschap. Zet een flinke stap in je persoonlijk leiderschap en draag bij vanuit bezieling aan de wereld van morgen.

Het weefsel

'In het Máxima-verhaal zijn we in een hoofdstuk beland waarin we aan het leren zijn hoe we stilte en verbinding vinden', zegt Engelen: 'Van belang is dat we de samenhang niet verliezen. Samenhang is het weefsel van de organisatie. Het is de conditio sine qua non om onze ambitie te realiseren. Goed leiderschap versterkt het weefsel.'

Hét magazine over het werkend krijgen van je strategie in de zorg

Dit interview is de vierde in deze reeks. De komende periode publiceren wij met regelmaat nieuwe interviews, ben je ook benieuwd naar het perspectief over strategie van andere bestuurders in de zorg? Schrijf je dan in voor de komende interviews, maar ook de gebundelde interviews, met onze eigen inzichten, als magazine komend najaar.

Wil je alvast verder van gedachte wisselen over het werkend krijgen van de strategie in jouw organisatie? Of wil je meer zicht houden op je strategie-uitvoering? We praten er met plezier een half uurtje met je over in een eerste digitale kennismaking. Wil je een afspraak inplannen? Neem in dat geval contact met ons op.

Lees ook:

Ik ontvang graag de interviews en het magazine

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.