Gemeente Zundert De Zundertse aanpak: een programmagerichte netwerkgemeente

De gemeente Zundert is in de afgelopen jaren omgevormd van een traditionele overheidsorganisatie naar een moderne netwerkorganisatie. Mensen en opgaven staan centraal, niet structuren, hiërarchieën en protocollen. De gemeente transformeerde in de volle breedte, op alle organisatieonderdelen. TwynstraGudde heeft de omslag naar programmatisch werken begeleid.

Wat is een moderne overheidsorganisatie eigenlijk? Welke stappen zet je om een gemeentelijke organisatie meer flexibel en wendbaar te maken? Is de vorming van een regiegemeente het beste antwoord? Overal in Nederland zoeken programmabureaus van gemeenten, bestuurders en gemeentesecretarissen naar alternatieven en inspirerende vernieuwingen. De gemeente Zundert heeft in dit verband in de periode tussen 2016 en 2020 een indrukwekkende metamorfose laten zien.

Programmatisch werken

De directeur (Catharine Verberne) en de gemeentesecretaris (Guus Broos) zochten de modernisering in een brede transformatie van de organisatie; programmatisch werken was daar een belangrijk onderdeel van. Met steun van college en raad is de klassieke afdelingsstructuur losgelaten. Daarvoor in de plaats zijn programma’s ontwikkeld, waarbij een programma is gedefinieerd als een verzameling activiteiten gericht op een duidelijk omschreven doelstelling. Iedereen binnen en buiten de gemeente kan aan de programmadoelstellingen bijdragen. De klassieke hiërarchische structuur is losgelaten. Er zijn geen zuilen meer. In plaats van ‘ik ben van dit en jij van dat’ is het ‘samen zijn we van alles’. In het netwerk komen resultaten tot stand. Ook de rolverdeling tussen college, raad en de ambtelijke organisatie is veranderd. Burgers zitten aan tafel en participeren in de programma’s.

Inspireren, trainen en coachen

Namens TwynstraGudde heeft Helmuth Stoop de omslag naar programmatisch werken begeleid. Hij heeft vanuit zijn kennis van programmatisch werken meegedacht, perspectieven geschetst en visualisaties gemaakt. Ook heeft hij geholpen om de programma’s op te bouwen, teamleden te trainen en programmamanagers te coachen. Hiermee heeft hij geholpen om programmatisch werken binnen de gemeente Zundert werkend te krijgen.

‘Programmagericht werken is een geweldige methode om opgaven en mensen met elkaar te verbinden.’
Catharine Verberne (directeur) en Guus Broos (gemeentesecretaris)

Veel impact

Voor de gemeentelijke organisatie is de impact groot. Medewerkers hebben andere posities gekregen. Sommigen hebben de gemeente verlaten, overigens zonder gedwongen ontslagen. Nieuwe medewerkers die de nieuwe manier van werken omarmen, zijn toegetreden. Ook de nieuwe burgemeester, Joyce Vermue, is enthousiast pleitbezorgster van deze manier van werken. Openingstijden van loketten voor documenten en vergunningen zijn verruimd. Inwoners, bedrijven en organisaties in Zundert worden als gast welkom geheten, zoals een restaurant haar gasten welkom heet. Burgers worden sneller dan voorheen bij planvorming betrokken en worden uitgenodigd ook zelf initiatieven naar voren te brengen.

Waarom TwynstraGudde

Programmatisch werken is één van de kerncompetenties van TwynstraGudde. In ons white paper ‘Essenties van programmamanagement’ beschrijven we welke thema’s relevant zijn bij het opzetten en managen van een programma. Helmuth Stoop is specialist op dit gebied en combineert die kennis met zijn ervaring bij publieke organisaties. Hij zit dicht bij de opdrachtgever en zoekt aansluiting bij de vraagstukken die ertoe doen.

Lees ook onze blogreeks over deze case.

Boek De Karavaan

De gemeente Zundert heeft over de Zundertse aanpak een boek uitgebracht:
Catharine Verberne en Guus Broos, De Karavaan; Op weg naar een moderne overheidsorganisatie, juni 2020.
Helmuth Stoop is co-auteur van dit boek. Kijk voor meer informatie op:
www.zundert.nl/dekaravaan 

De Karavaan  -foto boekstapel

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.