Nieuw triageproces voor het Stelsel beveiligen van personen

Nieuw Stelsel beveiligen van personen met één centraal gezag

In de periode 2018 en 2021 vonden in Amsterdam aanslagen plaats op de broer, de toenmalige advocaat en de vertrouwenspersoon van de kroongetuige in het Marengo-proces. De Onderzoeksraad voor Veiligheid deed op verzoek van de Minister van Justitie en Veiligheid onderzoek naar de drie beveiligingssituaties. Op basis van het OvV-rapport besloot de Minister van Justitie en Veiligheid tot de ontwikkeling van een nieuw stelsel, waarbij het gezag centraal is belegd bij de NCTV (namens de Minister van Justitie en Veiligheid). Met de publicatie van de vernieuwde ‘Circulaire bewaken en beveiligen van personen, objecten en diensten 2026’ (NCTV, februari 2026) werd het stelsel met terugwerkende kracht per 1 januari 2026 - na een transitieperiode van bijna drie jaar - officieel van kracht. 

Triageproces voor opname in het stelsel

In het nieuwe Stelsel beveiligen van personen is het gezag anders belegd. Hierdoor ontstonden vragen als: Hoe beoordeel je nieuwe casuïstiek zorgvuldig, eenduidig en uitvoerbaar? Aan de hand van welke criteria besluit je of een persoon in het stelsel wordt opgenomen? Op dat punt komt triage in beeld. In dit werkproces wordt bepaald of een persoon moet worden opgenomen in het nieuwe stelsel, en zo ja, hoe de overdracht daarna goed plaatsvindt. Het is van groot belang dat het triageproces snel duidelijkheid biedt voor de stelselpartners, maar nog meer voor de te beveiligen persoon zelf.

De betrokken stelselpartners (waaronder NCTV, Openbaar Ministerie en politie) vroegen TwynstraGudde om onafhankelijke projectleiding te leveren en regie te voeren op ontwikkeling en implementatie. Onze rol was niet alleen procesmatig. We brachten de betrokken organisaties bijeen in één projectgroep, organiseerden tempo en samenhang en hielpen keuzes voorbereiden en vastleggen. Door bovendien samen te oefenen, zorgden we ervoor dat het niet bij afspraken op papier bleef. In de implementatiefase vervulden we, naast projectleiding, ook de rol van projectsecretariaat. 

Nieuw proces ontwerpen in een complexe keten

De eerste stap was het ontwerpen van het triageproces. Met de partners hebben we gekeken naar het proces van aandragen van de casus door het OM tot en met de opname van de casus door de NCTV. Ook de inhoudelijke beoordeling van de casus, en welke informatie en systemen daarvoor nodig zijn, hebben we uitgewerkt. 

Samen met OM, politie en NCTV hebben we het proces, inclusief beoordelings- en toetsingscriteria, vertaald naar een werkproces met afspraken, instructies en formulieren en procesbeschrijving. Voor buitenstaanders klinkt dat misschien technisch, maar juist daarin zit de kern van de opdracht. Het proces moest niet alleen bestuurlijk en juridisch kloppen, maar ook werkbaar zijn voor de betrokken professionals. Daarom gaven we veel aandacht aan de balans tussen zorgvuldigheid, tijdigheid en juistheid.

Projectleiding op de scharnierpunten tussen organisaties

In deze opdracht was niet alleen de inhoud complex, maar ook de samenwerking tussen meerdere organisaties met hun eigen rollen, verantwoordelijkheden en werkpraktijken. Projectleiding betekende hier dus meer dan plannen en overleggen organiseren, het ging vooral om het sturen op de scharnierpunten tussen OM, politie en NCTV. Waar raken verantwoordelijkheden elkaar, waar moeten ze informatie delen, waar is tempo nodig en waar moeten verschillen in perspectief werkbaar worden gemaakt? 

TwynstraGudde organiseerde projectstructuur, ritme en besluitvorming. We stuurden de projectgroep aan, bereidden de afstemming met andere beslistafels voor, bewaakten afhankelijkheden en risico’s en brachten in beeld wat per organisatie - en gezamenlijk - nodig was voor de nieuwe werkwijze. De nadruk lag op de onderdelen die meerdere ketenpartners raakten. De interne invulling binnen de organisaties bleef hun eigen verantwoordelijkheid.

Niet alleen ontwerpen, maar ook implementeren

Na de ontwerpfase volgde de implementatiefase, ofwel het inregelen en werkend maken van de nieuwe werkwijze. Denk aan werkafspraken maken over intake, overdracht en triage, een operationele triagetafel met werkinstructies inrichten, medewerkers de werkwijze laten aanleren, een pilot organiseren en periodieke evaluatie inplannen. 

Dat vroeg om meer dan een implementatieplan. Samen met de ketenpartners werkten we aan de randvoorwaarden om van start te gaan, zoals veilige documentuitwisseling, afspraken over informatiebeveiliging en communicatie en een evaluatiemethodiek voor de eerste periode.

Samen oefenen met de mensen die het moeten doen

Een belangrijk deel van de opdracht bestond uit oefenen en leren, samen met de professionals. Dit gebeurde in de vorm van een pilot in een regio en tabletop-oefeningen met fictieve en realistische casuïstiek. Doel was niet alleen testen of het proces op papier klopte, maar vooral of het in de praktijk uitvoerbaar was, waar knelpunten zaten en wat nog moest worden aangescherpt.

Juist dat onderdeel was kenmerkend voor hoe wij werken. Een nieuw proces in een keten wordt pas echt van waarde als de mensen, die ermee moeten werken, het begrijpen, vertrouwen en kunnen toepassen. Dankzij onze rol in de ontwerpfase konden we de professionals goed uitleggen waarom het proces zo ontworpen was. Binnen enkele maanden hebben de uitvoerders de nieuwe werkwijze uitgeprobeerd en zich eigen gemaakt.

Het resultaat

Het triageproces ging op 1 november 2025 live. Dat betekende een nieuwe, gezamenlijke werkwijze voor de beoordeling en overdracht van nieuwe casuïstiek naar het stelsel beveiligen van personen. Niet als los beleidsdocument, maar als proces met duidelijke stappen, formats, overlegstructuren, randvoorwaarden en een basis voor evaluatie en doorontwikkeling. De beleidsmatige verankering volgde in februari 2026 met de publicatie van de vernieuwde Circulaire.

De opbrengst is te zien op meerdere niveaus, van werkvloer tot bestuurstafel:

• Concreet werkproces.

• Instrumenten die direct in de praktijk toepasbaar zijn. 

• Overlegstructuur en escalatiemodel.

• Implementatie, samen met de ketenpartners, van ontwerp naar uitvoering. 

Onze meerwaarde bij complexe opgaven 

Deze opdracht laat onze meerwaarde zien bij complexe opgaven die meerdere organisaties raken. Niet alleen als iets moet worden bedacht, maar ook als iets nieuws moet worden ingericht, geoefend en werkend gemaakt.

Wij brengen een complexe opgave terug tot een werkbaar project, organiseren partijen rond een gezamenlijke aanpak, ontwerpen - samen met betrokkenen - processen en werkafspraken en zetten de stap van besluitvorming naar implementatie.

TwynstraGudde levert expertise binnen het domein van bewaken en beveiligen

Doordat we de stelselpartners van binnen kennen en begrijpen, kunnen we in complexe samenwerkingsprojecten de waarden en belangen goed inschatten en meenemen in de uitvoering van de opdracht. Zo komen we sneller tot een gezamenlijk en gedragen resultaat, ook als dit aan het begin lastig lijkt door verschillende belangen en verantwoordelijkheden.

Heb jij een complexe samenwerkings- of inrichtingsopgave binnen het domein van bewaken en beveiligen? Of werk je aan een nieuwe werkwijze die over organisatiegrenzen heen loopt en niet alleen bedacht, maar ook werkend moet worden gemaakt? Dan gaan we daarover graag met je in gesprek.