Nieuwe raad moet vertrouwen rond Schiphol herstellen

In het voorjaar van 2023 stonden we voor de opdracht om een nieuwe raad op te richten voor het Schiphol. Dit model moest, na jaren van polarisatie, het vertrouwen tussen omwonenden, Schiphol, sector en beleidsmakers verbeteren.

Brede vertegenwoordiging organiseren

Doel van de nieuwe raad was om de belangen van de omwonenden in de regio rondom Schiphol te vertegenwoordigen, met oog voor de leefomgevingskwaliteit. Zowel bewonersvertegenwoordigers als milieu- en mobiliteitsorganisaties moesten er een plek krijgen; luchtvaartmaatschappijen zouden niet langer vertegenwoordigd worden in deze raad, omdat zij via sectoroverleg al vertegenwoordigd worden. Om de kwaliteit van adviezen te versterken, moest de nieuwe raad toegang krijgen tot experts op het gebied van gezondheid, vliegtuigtechniek en mobiliteit. Zo zou een adviesorgaan ontstaan dat niet alleen representatief, maar ook inhoudelijk sterk is.

Draagvlak creëren

De bewonersvertegenwoordiging vormt de grootste groep in de nieuwe raad. Om een breed draagvlak te creëren, organiseerden we verkiezingen voor deze vertegenwoordigers. Bewonersorganisaties konden per vijftig leden een kiespersoon aanwijzen, die vervolgens stemde op kandidaat-bewonersvertegenwoordigers voor de raad. De gekozen vertegenwoordigers worden voor vier jaar benoemd, waardoor er een directe verbinding is tussen de raad, kiespersonen en omwonenden. 

Vertrouwen 

Door omwonenden direct te betrekken bij de samenstelling van de raad, wilden we het vertrouwen verbeteren. Binnen de Omgevingsraad Schiphol hadden de spanningen geleid tot een diepe kloof tussen omwonenden, beleidsmakers en luchtvaartmaatschappijen. Die kloof overbruggen bleek geen vanzelfsprekendheid. Bewoners waren bang dat luchtvaartmaatschappijen ook zouden deelnemen aan de verkiezingen, terwijl de raad juist werd opgericht om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren en belangenverstrengeling te voorkomen. Daarnaast zorgden regels en procedures regelmatig voor weerstand. 

Waar nodig pasten we het proces aan. In de aanloop naar de verkiezingen organiseerden we meerdere informatiebijeenkomsten en gingen we regelmatig in gesprek met omwonenden.

Een nieuwe start

Met resultaat: op 1 juli 2023 werd de Maatschappelijke Raad Schiphol geïnstalleerd. Sindsdien brengen bewonersvertegenwoordigers en maatschappelijke organisaties samen adviezen uit over onderwerpen als geluidsoverlast en gezondheidseffecten. Minderheidsstandpunten krijgen daarbij de ruimte, zodat de raad een breed palet aan perspectieven vertegenwoordigt. 

Toch blijft het een uitdaging om een balans te vinden tussen de leefomgeving en de economische belangen van Schiphol. Zo kreeg Schiphol in 2024, ondanks de bestaande overlast, toestemming om door te groeien naar 478.000 vliegbewegingen per jaar. Dit zorgde voor veel frustratie bij de raad. De Maatschappelijke Raad Schiphol laat zien dat een nieuw begin in een gepolariseerde situatie mogelijk is, maar ook dat het verbeteren van vertrouwen en een eerlijke verdeling van de macht constante aandacht vragen.

Waarom TwynstraGudde?

Onze adviseurs combineren een onafhankelijke blik met gedegen kennis en ruime praktijkervaring. We zijn gespecialiseerd in het oprichten van samenwerkingsverbanden. Dankzij die ervaring weten we hoe we een proces zo kunnen inrichten dat belangen evenwichtig worden vertegenwoordigd en minderheidsstemmen gehoord worden. Zo proberen we de samenwerking stap voor stap te versterken, ook in situaties waar belangen sterk uiteenlopen.