Lerende evaluatie programma ‘Passende zorgpraktijken’

Het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een pakket aan afspraken tussen het ministerie van VWS en zorgpartijen. Doel van het IZA is de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Ten grondslag aan het IZA ligt de constatering dat de zorgvraag in Nederland toeneemt, er te weinig personeel is om die vraag aan te kunnen en het systeem daarom vastloopt. Het programma ‘Passende zorgpraktijken’ moet eraan bijdragen dat mensen de zorg kunnen blijven krijgen die nodig is. Daarvoor moet de zorgpraktijk anders worden georganiseerd. Dit is een grote opgave, die zich afspeelt in een complex politiek-bestuurlijk speelveld. Bestuurders en managers ervaarden turbulentie, het was moeilijk om alle partijen betrokken te houden en tegengestelde belangen te overbruggen. Hoe doorbreek je ingesleten patronen en ontdek je samen hoe het beter kan? Tijd voor een evaluatie, waarbij de klant wilde leren van het verloop en de behaalde resultaten, om zo besluiten te nemen over het vervolg.

Onze aanpak: een lerende evaluatie

Wij hebben de overtuiging dat een evaluatie optimaal effectief is wanneer deze bijdraagt aan leren en ontwikkelen. Daarom kiezen wij voor een aanpak die leidt tot concrete handvatten om de processen en procedures te verbeteren of herzien.
Aan de hand van een lerende evaluatie (Lemniscaat van het Leren) heeft een onafhankelijk (compact) onderzoeksteam van TwynstraGudde het programma in korte tijd geëvalueerd.

Lerend evalueren is geen afrekening, maar – de naam zegt het al - gaat over de vraag welke lessen geleerd kunnen worden en hoe deze kunnen worden vertaald naar de toekomst. Er wordt dus juist ook gekeken naar wat goed gaat. Terugkijken en vooruitkijken tegelijk.

Programmacontext een belangrijk vertrekpunt

Hoewel de evaluatie voornamelijk ingaat op de opgeleverde producten in het eerste thema kon dit vanzelfsprekend niet los worden gezien van de inrichting van het gehele programma Passende Zorgpraktijken. Daarbij is dus ook meegenomen: de invulling van het opdrachtnemer- en opdrachtgeverschap en de governance van het programma. Deze context is belangrijk om de resultaten en het proces wat daartoe leidde goed te kunnen begrijpen en duiden.

Proces en product als uitgangspunten

In de evaluatie is een splitsing gemaakt tussen (1) het doorlopen proces en (2) de opgeleverde producten. Zowel in de documentstudie als in gesprekken en sessies.

Resultaten

De vragen in deze evaluatie zijn beantwoord door middel van een documentstudie, interviews, een vragenlijst en een aantal sessies. Globaal bestond de evaluatie uit de volgende werkzaamheden:

• Een uitgebreide documentenstudie (ongeveer 40 documenten).

• Een reconstructiesessie (met input uit de documentstudie).

• Interviews en duidingssessies met 43 respondenten, zoals beleidsmedewerkers van IZA-partijen, het ministerie van VWS, praktijkhouders van passende zorgpraktijken en programmamedewerkers van het Zorginstituut.

• Een reflectie op de resultaten, conclusies en aanbevelingen door middel van een duidingssessie.

• Een vragenlijst over wat het programma heeft opgeleverd voor de Passende zorgpraktijken.

Met de uitkomsten van de lerende evaluatie heeft het Zorginstituut Nederland een gedragen inzicht in de belangrijkste leerpunten. Deze vormen de basis voor besluitvorming over een vervolgtraject.

Waarom TwynstraGudde?

Zorginstituut Nederland koos voor TwynstraGudde omdat wij de lerend evalueren methode hanteren, een participatieve evaluatiemethode waar vanaf dag 1 al wordt geleerd. Daarnaast zijn wij dé expert op het gebied van programmatisch werken, zeker wat betreft landelijke programma’s.

Met een lerende evaluatie kijkt je terug en vooruit. Het helpt je de aanpak van een programma te verbeteren. Neem contact op met Thierry Franke en/of Franca van Heijningen.