Analyseer het tekort op het sociaal domein en breng in kaart waar en hoe de gemeente zelf kan sturen om dit tekort beheersbaar te maken.
Inzicht
Het traject gaf inzicht in de herkomst van de stijgende lasten en in de samenhang tussen ontwikkelingen in zorggebruik, beleid en kosten.
Handelingsperspectief
Het onderzoek resulteerde in concrete handvatten om gericht te sturen op beheersbaarheid en zo meer grip te krijgen op het sociaal domein.
Contact
Heb je vragen over dit soort financieel onderzoek? Stel hier je vraag aan Anneke.
Zoals veel gemeenten zag Bronckhorst de kosten op het gebied van Wmo en Jeugd de afgelopen jaren flink oplopen. Om goede zorg te kunnen blijven leveren, was er behoefte aan een samenhangend beeld van de oorzaken: welke kostenstijgingen zijn structureel, welke incidenteel? In hoeverre spelen beleidskeuzes, regionale afspraken of de begrotingssystematiek een rol? En vooral: waar kan de gemeente zelf invloed uitoefenen om de kosten te beheersen? TwynstraGudde ondersteunde de gemeente bij het beantwoorden van deze vragen en het ontwikkelen van een handelingsperspectief.
Inzicht in het tekort
In de eerste fase hebben we het begrotingstekort uit 2024 geduid. We analyseerden de financiële gegevens van de afgelopen drie jaar, koppelden die aan beleidsdocumenten en cijfers over zorggebruik, en namen relevante ontwikkelingen zoals loon- en prijsstijgingen mee. Om de analyse te verdiepen, bespraken we onze bevindingen met de ambtelijke organisatie. In een rapport beschreven we de resultaten van de analyse en wat die voor de Perspectiefnota en de meerjarenbegroting kunnen betekenen. Zo kreeg de gemeente handvatten om financieel bij te sturen.
Vergelijken om te kunnen sturen
In de tweede fase stond het handelingsperspectief centraal. We vergeleken de kosten, gekoppeld aan beleidskeuzes van Bronckhorst, met gemeenten in de regio. Door cijfers en beleidsstukken naast elkaar te leggen en onze analyse van die cijfers te verrijken met gesprekken, ontstond inzicht in de verschillen en de achterliggende verklaringen. Daarnaast voerden we twee gesprekken met medewerkers van de gemeente. Eerst bespraken en verdiepten we de inzichten uit de benchmark- en documentenstudie om mogelijke verklaringen en sturingsmogelijkheden te duiden. In het tweede gesprek gingen we in op de aanvullende analyse, mogelijke bijsturingsopties en de beantwoording van de onderzoeksvragen. Zo werd duidelijk aan welke knoppen de gemeente kan draaien, van het aanscherpen van beleidskaders tot het versterken van monitoring.
Duidelijke beleidskaders
De gemeente heeft nu inzicht in de oorzaken van de stijgende kosten op het gebied van Wmo en Jeugd. Ook gaven we aanbevelingen over mogelijke oplossingsrichtingen, sturings- en begrotingssystematiek en handelingsperspectieven voor beleid en uitvoering. Een eerste stap is gezet: de gemeente is aan de slag gegaan met de aanbevelingen. Het rapport maakte het handelingsperspectief inzichtelijk, waardoor de gemeente de uitkomsten kon vertalen naar een concrete verbeteragenda. Die kan dienen als basis voor verdere stappen richting een (financieel) beheersbaar sociaal domein.
Waarom TwynstraGudde?
Onze adviseurs hebben ruime ervaring met onderzoek en combineren dat met kennis van het sociaal domein. We kunnen complexe vraagstukken snel doorgronden en vertalen naar bestuurlijk relevante inzichten. Door cijfers, beleid en praktijkervaring te verbinden, ontstaat een concreet handelingsperspectief dat gemeenten helpt om weloverwogen keuzes te maken.
