Blogreeks - Blog 1 Stel in een moderne overheidsorganisatie de mens en opgaven centraal

In een blogreeks belicht ik een aantal thema’s die in gaan op de ontwikkeling van je gemeente van een traditionele overheidsorganisatie naar een moderne netwerkorganisatie. In dit eerste blog licht ik kort toe hoe je als overheidsorganisatie deze beweging op gang kunt brengen.

Toegevoegd door Helmuth Stoop op 17 augustus 2020

In de periode tussen 2016-2020 ontwikkelde de Brabantse gemeente Zundert zich van een traditionele overheidsorganisatie naar een moderne netwerkorganisatie. Het boek De Karavaan; op weg naar een moderne overheidsorganisatie vertelt het verhaal van de reis die de gemeente maakte onder leiding van Catharine Verberne (directeur) en Guus Broos (gemeentesecretaris). En met succes: Zundert werd in 2019 genomineerd voor Beste Overheidsorganisatie 2019 van de Vereniging voor Overheidsmanagement (VOM).

Vanuit mijn expertise programmamanagement en fascinatie voor organisatieontwikkeling van lokale overheden, mocht ik een groot deel van die reis mee maken. Ik vulde het praktijkverhaal van Catharine en Guus aan met theoretische perspectieven. Het verhaal is niet om een-op-een te kopiëren, wel om te inspireren.

In een reeks blogs belicht ik een aantal thema’s van deze weg naar een moderne overheidsorganisatie. In dit eerste blog licht ik kort toe hoe je als overheidsorganisatie deze beweging op gang kunt brengen.

Maximale flexibiliteit

Het moment van verschijnen van het boek maakt de thematiek en de aanpak die we beschrijven actueler dan ooit. De Coronacrisis zorgt voor een transitie in de samenleving die zijn weerga niet kent. Meer dan ooit vereist dit maximale lenigheid, bijna vloeibaarheid, van organisaties. Het vraagt van organisaties dat de mensen en de opgaven centraal staan, niet de structuren, hiërarchieën en protocollen. Een van de belangrijkste boodschappen aan overheidsorganisaties is dan ook: breng een beweging op gang om lenigheid, adaptiviteit en wendbaarheid te ontwikkelen. Kleur als organisatie vanuit een sterke kernidentiteit mee als de omgeving daarom vraagt.

Vloeibare verandering

Zorginstellingen en ambtelijke instanties, inclusief die op het gebied van wetenschap, zijn de organisaties waar tijdens deze crisis het grootste beroep op wordt gedaan. Ze opereren in het publieke domein, worden gefinancierd vanuit publieke middelen (belastinggeld en/of premiestelsel) en zijn dienstverlenend zonder winstoogmerk. Deze organisaties liggen dagelijks – ook buiten crisistijd – onder een maatschappelijk vergrootglas. Het management en de aansturing staan steeds ter discussie. In tijden van crises worden juist deze organisaties als eerste aangesproken en moeten ze een beroep doen op alle beschikbare flexibiliteit, creativiteit en vakmanschap.

Zundert stelt mens en opgaven centraal

De pijlers

Als je kijkt naar de transitie van de gemeente Zundert, dan steunde deze op 7 pijlers waarin flexibiliteit, creativiteit en vakmanschap verweven zitten:

  1. Verandering status quo: van regiegemeente naar netwerkgemeente.
  2. Mensbeeld: het gaat om bezieling.
  3. Nieuwe werkvormen: van afdelingsstructuur naar programmatisch werken.
  4. Ontwikkeling missie, visie, marketing, communicatie.
  5. Naar een programma- en netwerkbegroting.
  6. ICT-infra systemen en voorzieningen.
  7. Huisvesting: zo buiten, zo binnen.

De combinatie van zelfstandig handelen van medewerkers, een klimaat van leren en ontwikkelen en de maximale verbinding tussen talent van mensen en opgavegericht werken is in Zundert een stevig fundament gebleken voor een veerkrachtige, lenige organisatie. Het heilige geloof dat de mensen het verschil maken stond in de organisatieontwikkeling steeds centraal. De verandering werd niet geleid aan de hand van blauwdrukken of een strak theoretisch kader. Werkendeweg werd de wil om onderdeel te zijn van de karavaan aangewakkerd bij alle medewerkers. Een soort vloeibare verandering om meer flexibiliteit in de organisatie te ontwikkelen. Vooral de aanpak van pijlers 2 en 3 hebben substantieel bijgedragen aan het vermogen creatief en flexibel te zijn en vakmanschap te tonen. In alles zijn talenten, drijfveren en ambities van mensen vooropgesteld. Immers, de mensen maken het verschil. In een later blog ga ik daar verder op in.

De Karavaan

De Karavaan; op weg naar een moderne overheidsorganisatie geeft weer hoe Zundert werkte aan een sterke kernidentiteit en het vergroten van de wendbaarheid van de organisatie. Kijk voor meer informatie over het boek én het bestellen ervan op: www.zundert.nl/dekaravaan

Wil je de volgende blogs automatisch in je mail ontvangen? Vul dan onderstaand interesseformulier in.

Ja, ik ben geïnteresseerd

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.