Blogreeks Inspelen op een sterk veranderde werkomgeving? Wees adaptief!

Organisaties staan soms voor grote veranderopgaven, zoals bijvoorbeeld de huidige beweging naar hybride werken, leidinggeven op afstand en teamwerken op afstand. Deze opgaven hebben door de coronacrisis meer aandacht gekregen. Het aanpassingsvermogen van medewerkers is cruciaal voor het doorvoeren van een verandering. Ben jij iemand die graag verandert, of denk je al snel, ‘zo ben ik nu eenmaal’? De coronacrisis en de invloed daarvan op de werkomgeving, is een kans om bij jezelf na te gaan welke impact dat op je heeft. Wij kunnen alvast verklappen dat de mate van adaptiviteit invloed kan hebben op je mentale gezondheid.

Toegevoegd door Naëmie Boone op 6 oktober 2021

Bij het verbeteren van de gezondheid wordt vaak gedacht aan een gezonde werkomgeving en het stimuleren van lichamelijke activiteiten. Een goede mentale gezondheid is echter net zo belangrijk. Aandacht voor mentale gezondheid is er wel, maar vaak pas als het eigenlijk al te laat is. Iemand voelt zich dan al een lange tijd overspannen of zit mogelijk in een burn-out. De weg terug kan maanden of zelfs jaren kosten, wat zowel voor de werknemer als de werkgever niet wenselijk is. Lichamelijk blijf je fit door te bewegen, mentaal blijf je gezond door je brein te trainen. Volgens Wouter de Jong (trainer voor mentale fitheid) die het boek ‘Mindgym’ heeft geschreven, is een getraind brein gelukkiger en ruim 30 procent effectiever en flexibeler dan iemand met een neutraal brein. Door actief je aandacht te trainen en door te leren omgaan met veranderingen, ervaar je aanmerkelijk minder stress. De focus op de huidige activiteit neemt af en de gevoeligheid neemt toe. Het trainen van je aandacht en het leren omgaan met veranderingen, resulteert volgens De Jong in een toename van geluk, gezondheid, concentratie, besluitvaardigheid en zelfbeheersing.

‘Lichamelijk blijf je fit door te bewegen, mentaal blijf je gezond door je brein te trainen.'

Wat vraagt dit van jou als medewerker?

Om als medewerker wendbaar te zijn en in te kunnen spelen op veranderingen, zoals de grote mate van thuiswerken sinds de coronapandemie, is het belangrijk dat je in staat bent om je aan te passen en mentaal gezond te blijven. Zoals De Jong in zijn boek beschrijft is een medewerker met een getraind brein bovendien zelf ook gelukkiger, dan wanneer de hakken in het zand worden gezet. Pijlers zoals plezier, saamhorigheid, uitdaging, urgentie van je werk, persoonlijke ontwikkeling en conditie, geven aan hoe vitaal je bent en of je met energie je werk uitvoert. Deze energiebronnen helpen je om adaptief te zijn aan de veranderingen in je omgeving. Adaptiviteit is bepalend voor hoe een medewerker functioneert binnen de organisatie, wat vervolgens weer bepalend is voor de prestaties van de organisatie.

Inspelen op een sterk veranderde werkomgeving? Wees adaptief!

Arbeidspsycholoog Karen van Dam stelt in recent wetenschappelijk onderzoek dat het aanpassingsvermogen van de medewerker van invloed kan zijn op de mentale gezondheid. Hoe meer de medewerker in staat is om de verandering te accepteren en er vervolgens van te profiteren, hoe groter de kans dat deze medewerker gezond blijft, of zelfs herstelt na een periode van overbelasting. Hoe je dit als medewerker het beste kan doen en welke interventies daarbij passen staat hieronder in drie stappen beschreven. Alle genoemde interventies worden uitgebreid beschreven in Het Groot Interventieboek, een boek met 99 (verschillende) interventies inclusief praktijkverhalen.

cijfers-voor-blog-01-2Cognitieve adaptiviteit

Hoe je denkt over verandering en hoe je kijkt naar je eigen vermogen om met verandering om te gaan, zegt iets over je cognitieve adaptiviteit. Het gaat om je zelfbewustzijn en het mentaal bereid zijn om nieuwe ervaringen op te doen. De gedachten en overtuigingen die dagelijks aan je voorbijkomen, heten je ‘adaptieve cognities’. Het is waardevol om stil te staan bij de gedachten die je hebt wanneer je voor een nieuwe uitdaging staat. Denk je: ‘ik heb dit nog nooit gedaan, maar ik denk dat ik het wel kan’? Of zie je vooral beren op de weg en voel je enige angst voor dat wat fout kan gaan? Coaching, begeleiding, praten met collega’s en het (h)erkennen van je (on)kunnen, dragen bij aan de overtuigingen over je eigen adaptiviteit. Het doel is om meer flexibel te zijn in die verschillende gedachten en je daardoor mentaal meer comfortabel te voelen bij veranderingen.

Een interventie die je hierbij kan helpen is professionele identiteit. Door uit te gaan van je persoonlijke waarden en overtuigingen, ontwikkel je een beeld van wie jij bent als professional, aan welke veranderingen je adaptief wilt zijn en hoe je dat het beste kunt doen.

cijfers-voor-blog-02-2Gedragsmatige adaptiviteit

Wat je jezelf werkelijk ziet doen, nu en in de toekomst, zegt iets over je gedragsmatige adaptiviteit. Vertoon je snel nieuw gedrag? Handel je anders wanneer de situatie dat vraagt? Ben je innovatief en vind je creatieve oplossingen voor problemen? Deze stap is meer praktijkgericht en vraagt daarom ook om een meer praktische reflectie. Na deze reflectie is het belangrijk om jezelf ‘een helpende hand’ te bieden. Wat heb je nodig om op het juiste moment het juiste gedrag te vertonen? Het oprekken van je gedragsrepertoire (door te experimenteren en ervaring op te doen) helpt je om sneller te kunnen schakelen. Is het voor jou belangrijk om juist even rust pakken en te vertragen, of dien je de juiste persoon te benaderen om een uitdaging goed aan te kunnen gaan?

‘Aanpassen aan veranderingen in de omgeving doe je samen. Breng een nieuwe uitdaging als casus in bij een teamoverleg. Wissel met elkaar ervaringen uit hoe hiermee om te gaan.’

Intervisie roddelen gaat in op hoe je professioneel handelt. Het is een intervisiemethode waarbij iemand een persoonlijke leervraag inbrengt, de andere deelnemers vragen stellen en de inbrenger vervolgens met de rug naar de groep toe gaat zitten tijdens het ‘roddelen’. Roddelen houdt in dat de andere deelnemers achterliggende oorzaken en eigen inzichten met betrekking tot de casus bespreken. De casusinbrenger keert zich weer toe naar de groep en krijgt feedback op de eigen leervraag.

cijfers-voor-blog-03-2Affectieve adaptiviteit

Hoe je je voelt bij veranderingen zegt iets over je affectieve adaptiviteit. We moeten niet vergeten dat je emoties, je energieniveau en je welzijn veel zeggen over de impact die de verandering op jou heeft. Word je bijvoorbeeld blij, gespannen, vind je het leuk en/of kan je er zelfs van genieten? Dit zijn indicaties van hoe je de verandering emotioneel beleeft. Zoals je je kunt voorstellen uiten emoties zich vervolgens weer in je lichaam. Je voelt dan een bepaalde spanning. Luisteren naar je gevoel, tijd maken voor ontspanning en werken vanuit intuïtie, helpt je om je hart en hoofd meer met elkaar te verbinden. De balans die je weet te vinden is de basis voor effectief gedrag.

Een geleide fantasie en visualisatie is een interventie die je helpt bij het verkennen, loslaten en integreren van emoties. Op basis van een metafoor wordt de verandering gevisualiseerd. Je hebt je ogen gesloten. De begeleider stelt tijdens deze visualisatie een aantal reflectievragen om stil te staan bij wat je voelt, wat de verandering met je doet en hoe je hier op een andere manier naar kunt kijken. Het gaat om het verwerken van emoties.

De drie bovenstaande aspecten van adaptiviteit kan je als organisatie meetbaar maken door medewerkers een bijpassende vragenlijst in te laten vullen. De resultaten geven inzicht in welk aspect of welke aspecten beter ontwikkeld dienen te worden en welke interventies je hiervoor kunt inzetten.

Investeren in mentale gezondheid

Volgens het Facility & Workplace Marktonderzoek 2021 zijn de grootste uitdagingen om vitaliteit en gezondheid in de Facility en Workplace dienstverlening te borgen de tijd (36%) en de kosten (36%). Toch hoeft het werken aan mentale gezondheid niet altijd een specifieke investering in een cursus of ontwikkeltraject te zijn. Vaak begint het met een integrale aanpak vanuit verschillende disciplines van de organisatie om te komen tot samenwerking en het borgen van vitaliteit en mentale gezondheid in de organisatiecultuur. Vanuit HR kan worden gedacht aan coaching via een buddy systeem of via professionele begeleiding. Vanuit facilitair management kan worden gedacht aan goede voorzieningen op de (thuis)werkplek.

Conclusie

Door als medewerker aandachtig stil te staan bij hoe je denkt over verandering en je eigen vermogen om hiermee om te gaan (cognitief), wat je in de werkelijkheid doet (gedrag) en hoe je je bij de verandering voelt (affectief) heeft invloed op jouw mentale gezondheid. Het zijn thema’s die je wendbaarder kunnen maken en je zelfs in staat stellen om transformatief te zijn in tijden van verandering: leren, jezelf uitdagen en openstaan voor nieuwe ervaringen, bieden ruimte voor de ontwikkeling van nieuw (wel)zijn. Van de organisatie vraagt dit een integrale aanpak met ontwikkelmogelijkheden vanuit Human Resources, coaching en ondersteuning door leidinggevenden en samenwerking met andere delen van de organisatie, waardoor vitaliteit en mentale gezondheid onderdeel worden in de organisatiecultuur.

Dit blog is een vervolg op ‘Hoe je als leidinggevende een gezond en goed functionerend team krijgt’. Wij
zijn heel benieuwd hoe jij dit als medewerker ervaart en hoe je jouw mensen meeneemt in veranderingen. Voor welke werkuitdagingen sta jij na corona? Wij praten hier graag met je over door.

Bewust beweging creëren met interventies

Lees ook:

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.