Goed organiseren als de managementopgave voor de toekomst
Juist in deze tijd hebben we professionals nodig die kennis van en ervaring hebben met het organiseren van samenwerking. Management is het vermogen om samenwerking te organiseren en af te stemmen op de opgave waar de samenwerking voor staat. Goed management is dat je bewust kiest voor een manier om samenwerking te organiseren en niet te snel meeloopt
in de nieuwe organisatietrends. Juist in deze tijd, met tekorten op de arbeidsmarkt, bezuinigingen in de publieke sector en grote maatschappelijke transities waaraan we moeten bijdragen. Juist nu professionals voor complexe opgaven komen te staan in een snel veranderende omgeving, is het belangrijk dat ze in hun kracht worden gezet. Dat vraagt om goed organiseren.
Daarover gaat het vakgebied Organisatiekunde en daar neem ik je in mee. Het is namelijk de kern van management. Te vaak worstelen professionals met de organisatie van de samenwerking. Procedures, structuren en processen zitten meer in de weg, werken verlammend en veroorzaken gedoe, dan dat ze de samenwerking helpen. Zonder structuur, procedures en processen kom je niet verder. Organisatiekunde geeft daarin houvast en is de basis van waaruit een manager richting geeft aan de samenwerking. In alle hectiek van transities, veranderingen en bezuinigingen ga ik in dit artikel weer even terug naar
de basis van samenwerken en wat daarin de opgave van een manager is.
Managen is betekenis geven aan samenwerken
Ik spreek zelden over organisaties, omdat die in mijn ogen niet bestaan. Als ze al bestaan, is het een verzameling mensen die ervan overtuigd zijn dat ze de ander nodig hebben om doelstellingen te bereiken. Het gaat dus niet over harkjes, organigrammen of functies. Het gaat wel over het afstemmen van werkzaamheden van mensen die samenwerken. Ik baseer me daarbij op de theorie van Hoebeke, die het heeft over ‘human activity systems’. Het is een systeemmanier van kijken
naar samenwerking tussen mensen. Volgens Stafford Beer spelen vitale systemen (bijvoorbeeld als we het hebben over wendbare organisaties) goed in op de complexiteit van de omgeving (Viable System Model, Stafford Beer, 1972). Dat doen ze door binnen het systeem bijvoorbeeld afspraken te maken over de doelstellingen (management), maar ook over de manier
waarop de activiteiten worden uitgevoerd (operatie). Management is een proces van betekenisgeving aan de werkzaamheden (operatie), bijvoorbeeld door middel van strategie, doelstellingen, indicatoren, rapportages en overleg.
De positie van de manager is dus tussen operatie en omgeving. Als manager is het je opgave om erop toe te zien dat de feedback naar professionals goed is georganiseerd. Dat je team in verbinding staat met de omgeving en daaruit de informatie en signalen haalt om te verbeteren. Als het gesprek te veel gaat over interne regels en afspraken, en het al dan niet nakomen daarvan, gaat dat ten koste van de vitaliteit van je team en uiteindelijk van de wendbaarheid van de organisatie
als geheel.
Management is het vermogen om samenwerking te organiseren en af te stemmen op de opgave waar de samenwerking voor staat.
Marc van Leeuwen
Organiseren is afspraken maken over de samenwerking
Als mensen samenwerken aan doelstellingen, zijn de bestanddelen van een organisatie in elk geval: mensen, werkzaamheden (of processen) en doelstellingen (of strategie). Dit zijn dus de knoppen waar je als management aan kan draaien. Binnen TwynstraGudde hebben Kor en Weggeman dit, in navolging van bijvoorbeeld het 7 S’en model van McKinsey, uitgewerkt tot het DOR-model. Wat we hierin zien, is dat organiseren niet alleen gaat over personeel, maar ook over onder andere systemen, cultuur, management én de samenhang. Interveniëren op de structuur heeft daar dus gevolgen voor. In het DOR-model legt het management de verbinding tussen Doelen stellen (met andere woorden betekenis geven aan ontwikkelingen in de omgeving) en Realiseren (waarbij het gaat om de operatie).
Gehele artikel lezen?
Dit artikel maakt deel uit van het magazine 'De Manager in transitie(s)'. Een magazine over (nieuw) leiderschap en management. Over het vak en de mensen die het vormgeven. Over de manager van nu én morgen. Over nieuw leiderschap dat past bij de complexe transities waar organisaties voor staan. En ons perspectief op ongewoon management. Download het magazine hieronder.
