De Veertig Regels van de Liefde is een roman van de Turkse auteur Elif Shafak (2009). Het boek gaat over de Perzische, mystieke dichter Maulana Jalal-Ud-Din, beter bekend als Rumi, en zijn metgezel Shams Tabrizi. De roman legt uit hoe Shams door middel van liefde een geleerde transformeerde tot een soefi (mysticus). Elif Shafak verweeft twee verhaallijnen: een moderne en een historische. Het moderne verhaal volgt Ella Rubinstein, een Amerikaanse huisvrouw die een manuscript moet
lezen voor haar werk bij een literair agentschap. Het is het verhaal van de mystieke soefi dichter Rumi en zijn spirituele gids Sjams van Tabriz in het 13e-eeuwse Perzië en Turkije. Door de parallellen tussen beide verhalen wordt Ella’s kijk op liefde en spiritualiteit flink veranderd.
Voordat ze zich buigen over het boek vraagt Hans of Saniye naar haar achtergrond. ‘Mijn roots liggen aan de voet van de berg Ararat, in Turkije. Ik ben geboren in een ondernemersgezin. Mijn grootvader importeerde chocolade en exporteerde perziken. Ook had hij een grote rol in de gemeenschap. Hij begeleidde jongeren, adviseerde beginnende ondernemers en doneerde grond om gemeenschapsgebouwen neer te zetten. Zijn leven draaide om geven, compassie, liefde en
barmhartigheid.’
Je bent hier om te brengen, niet om te halen
Op haar zesde jaar verhuisde Saniye naar Nederland. ‘Daardoor was ik ver weg van mijn roots en moest ik transformeren om hier mijn plek te vinden. Dat kostte moeite en het schuurde steeds meer met mijn familie en achtergrond. Op mijn achttiende verliet ik daarom het huis en brak ik radicaal met mijn achtergrond. Nu keer ik langzaam weer terug naar mijn kern en leer elke keer meer hoe verbonden mijn kern is met mijn roots. Ik ben iemand die dingen doet met compassie en liefde. Eerst vertelde ik iedereen dat ik afkomstig was uit een achterlijk dorp, later werd dat een lieflijk dorp in het oosten van Turkije, en nu is het een prachtige plek om geboren te worden. Mijn voorvaderen en voormoeders zitten in mij, zij komen ook uit Perzië en voormalig Rusland. Ook de Ararat zit in mij. Die kolossale berg staat symbool voor mijn opa’s manier van in het leven staan. Je bent hier
om te brengen en te geven, zei hij, niet om te halen.
Zo zie ik ook de liefde. Ik ben geïnteresseerd in wat de ander nodig heeft.’ Daar denken beiden hetzelfde over, merkt Hans: ‘Je achtergrond is altijd bij je, als een soort kompas. Je leeft onbewust in oude patronen, die kunnen helpend zijn, of belemmerend voor je werk als manager of begeleider. Dat was voor mij eerst niet zo duidelijk. Mijn vader was inkoper en veel weg. Als gezin hebben we geworsteld met het katholieke geloof. Daaruit heb ik meegekregen dat je je eigen pad kan gaan. Probeer je los te maken van knellende banden, wat je voor waar hebt aangenomen. Ik heb lang uit mijn hoofd geleefd, maar daarna werd het luisteren naar mijn hart.
Eerst voor onze eigen mensen zorgen
Saniye startte haar carrière in de financiële sector. ‘Maar driedelig grijs, daar kan ik niet zoveel in kwijt. Het ging mij te veel over geld, dus ik wilde overstappen naar het maatschappelijke en ik wilde iets betekenen. Daarom werk ik veel in het sociaal domein, zoals gemeenten, zorg en welzijn. Maar ook daar gaat het om geld, we moeten een manier vinden om die combinatie te maken. We moeten transformeren naar een barmhartige, menswaardige samenleving, waar gezonde zakelijkheid hand in hand gaat met iets betekenen voor mensen. Maar hoe kunnen we buiten helpen als we intern een strak beleid hebben? Vergeet het maar. We moeten eerst voor onze eigen mensen zorgen. Het gaat om vertrouwen, met je hart aanwezig zijn en met je hart naar de inhoud kijken. Je moet eerst vragen: wat gebeurt er in jouw hart? Wat maakt dat je zo boos bent?
Het gaat om vertrouwen, met je hart aanwezig zijn en met je hart naar de inhoud kijken.
Saniye Wolters
Je hart als primaire leidraad
Met deze opmerkingen komen Saniye en Hans midden in De Veertig Regels van de Liefde terecht. Regel 2 zegt: Het pad naar de waarheid is een werk van het hart, niet van het hoofd. Maak je hart tot je primaire leidraad, niet je geest. Saniye: ‘Met andere woorden: Kijk met je hart, compassie en liefde, en niet vanuit je hoofd en de inhoud, zoals de eisen van de burgemeester. Natuurlijk wil ik ook resultaten boeken, juist voor die kwetsbare inwoners in het sociaal domein, maar voor mij is de volgorde andersom. Grote dingen creëren, vraagt om compassie en intrinsieke betrokkenheid. Je moet ergens voor gaan
staan, anders komt het er niet van’. Hans vraagt haar om een voorbeeld. ‘In een organisatie had ik te maken met een hoog ziekteverzuim,’ legt Saniye uit. ‘Dan gaat het niet om plannetjes maken voor reïntegratie, maar kijken naar waarom mensen ziek zijn. Je moet kijken met je hart. Wat gebeurt er privé en werk dat je zo uit balans brengt? Welke rode draden kunnen we zien? En hoe kunnen we je helpen om een gezonde manier te vinden om met life events om te gaan én weerbaarder
te worden? We moeten eerst naar de mens zelf kijken.’
Gehele artikel lezen?
Dit artikel maakt deel uit van het magazine 'De Manager in transitie(s)'. Een magazine over (nieuw) leiderschap en management. Over het vak en de mensen die het vormgeven. Over de manager van nu én morgen. Over nieuw leiderschap dat past bij de complexe transities waar organisaties voor staan. En ons perspectief op ongewoon management. Download het magazine hieronder.
