Wij onderscheiden drie stappen: doelen stellen, organiseren en realiseren. Samen vormen deze stappen de basis voor grip op de duurzaamheidsopgave. Het duurzaamheidskompas helpt om ambities te bepalen en concrete doelen te stellen. Het volwassenheidsmodel geeft inzicht in hoe je duurzaamheid organiseert in de organisatie. Realiseren draait om het laten landen van deze ambities in concrete projecten en om deze meetbaar te maken.
Begin bij de identiteit van je organisatie
De eerste vraag die wij stellen, is eenvoudig: waar sta je voor? Duurzaamheid is geen doel op zichzelf. Huisvesting ondersteunt wat je als organisatie wilt uitstralen. Zet je je in voor klimaatverbetering? Maak dit zichtbaar in gebouwen en omgeving. Denk aan groene gevels, ruimte voor biodiversiteit of maatregelen voor klimaatadaptatie. Zo wordt huisvesting een verlengstuk van de organisatiemissie.
Duurzaamheid wordt nog te vaak benaderd als een verzameling losse maatregelen. Dan bestaat het risico dat zonnepanelen, circulaire materialen en natuurinclusieve oplossingen naast elkaar bestaan zonder samenhang. Door te beginnen bij de identiteit van de organisatie ontstaat focus en brengt het ook de kans deze identiteit zichtbaar uit te dragen naar de buitenwereld.
De context is leidend
Na het formuleren van de ambitie volgt de vraag: wat past bij jouw context? Niet iedere organisatie heeft dezelfde opgave. Moet je op grote schaal nieuwe huisvesting realiseren? Dan zijn snelheid, voorspelbaarheid en standaardisatie belangrijk. In dat geval ligt het voor de hand om duurzame oplossingen voor te schrijven waarvan bekend is dat ze werken.
Sommige organisaties willen juist ruimte bieden aan innovatie. Zij vragen functionele eisen uit en dagen de markt uit om met nieuwe oplossingen te komen, zolang het doel van de eis behaald wordt. Beide keuzes zijn verdedigbaar. Het belangrijkste is dat je deze keuzes bewust maakt. Uit onze Vastgoed Masterclass bleek: ambitie bepaalt de richting, de context bepaalt de manier van realiseren.
Kies positie
De kennis die je als organisatie in huis hebt, speelt een rol. Ben je expert op het gebied van natuurinclusiviteit? Neem dan een duidelijke positie in en schrijf oplossingen voor waarvan bewezen zijn dat ze werken, of waar je zelf kennis van hebt. Je hoeft het wiel niet telkens opnieuw uit te vinden.
Heb je minder expertise op een bepaald duurzaamheidsthema? Geef de markt dan meer ruimte. Niet omdat je geen ambitie hebt, maar omdat innovatie vaak ontstaat door samenwerking tussen opdrachtgevers, ontwerpers en bouwers. Op deze manier kan je contextafhankelijk dezelfde doelen behalen met een andere invulling.
Maak ambities meetbaar
De laatste stap is misschien wel de belangrijkste. Ambities krijgen pas betekenis als je ze meetbaar maakt. Per duurzaamheidsthema moet duidelijk zijn wat succes betekent. Wat verstaan we onder klimaatadaptatie? Hoe meten we biodiversiteit? Wanneer spreken we van een gezonde werkomgeving? Door ambities te vertalen naar concrete indicatoren kun je monitoren en bijsturen. Gebruik hiervoor bestaande verduurzamingsrichtlijnen en handreikingen die bovenwettelijke eisen voorschrijven als inspiratie. Deze zijn goed meetbaar gemaakt, vaak met wetenschappelijk onderzoek en kennen ook elk hun eigen puntentelling.
Zo wordt duurzaamheid een levend onderdeel binnen alle fases van huisvesting, in plaats van een onderwerp dat afhankelijk is van energie in de organisatie.
Van denken naar doen
De oplossingen voor duurzaamheid zijn er al. De uitdaging zit steeds minder in het bedenken van nieuwe ambities en steeds meer in het realiseren ervan. De vraag is niet óf je iets aan duurzaamheid doet, maar hoe je zorgt dat het in alle lagen van de organisatie landt en hoe je de samenhang tussen de thema’s creëert en bewaakt.
Organisaties die succesvol verduurzamen, onderscheiden zich niet door de mooiste visie, maar door de keuzes die zij maken tijdens de uitvoering.
