Aanjaagteam Ondermijning en Zuidelijke Land- en tuinbouworganisatie (ZLTO) De boeren als partner in strijd tegen drugscriminaliteit

Het Aanjaagteam Ondermijning en Zuidelijke Land- en tuinbouworganisatie (ZLTO) willen meer zicht hebben op drugscriminaliteit in het buitengebied. Wat zijn de ondermijnende effecten daarvan op boeren en tuinders? TwynstraGudde deed onderzoek. Bijna 700 boeren en tuinders uit Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Gelderland deden eraan mee.

Het gebruik van agrarisch vastgoed voor de productie en opslag van drugs is een groot probleem. En dat probleem groeit naarmate er in het buitengebied meer vastgoed leeg komt te staan. Boeren worden onder druk gezet om drugscriminaliteit te faciliteren. Hoe groot is dat probleem? Hoe ziet deze vorm van ondermijning er in de praktijk uit? Is de agrarische sector voldoende weerbaar? In opdracht van het Aanjaagteam Ondermijning en de ZLTO deed TwynstraGudde onderzoek onder boeren in Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Gelderland.

Visie

Vaak wordt er óver boeren gesproken. Niet mét boeren. En als het om drugscriminaliteit gaat, worden boeren vaak gezien als slachtoffer van ondermijning óf soms zelfs als medepleger. In onze visie is het belangrijk met de boeren te spreken en om er vanuit te gaan dat de boeren evengoed partner kunnen zijn bij het vinden van oplossingen.

Verrassend veel response

Wij hebben in ons onderzoek eerst literatuur en talloze berichten in de media verkend, met tientallen experts gesproken en casuïstiek bekeken. Vervolgens hebben we een enquête uitgezet bij leden van ZLTO. Daar hebben we veel respons op gekregen. Bijna 700 boeren deelden hun ervaringen. Twaalf boeren hebben openhartig met ons gesproken en vertelden ons uit de eerste hand hoe zij zijn benaderd. Het gaf ons een uniek kijkje in de keuken hoe drugscriminelen op het platteland te werk gaan.

'We moeten de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport met elkaar omarmen en waarmaken.'
Hendrik Hoeksema, portefeuillehouder Veiligheid ZLTO

Ontluisterend

De conclusies zijn ontluisterend: een op de vijf boeren geeft aan dat er wel eens iemand aan de deur is geweest die een agrarisch bedrijfsgebouw of -terrein voor duistere activiteiten wilde gebruiken. Gelukkig constateren we dat veel boeren weerbaar zijn en niet ingaan op de verleiding van ‘snel geld’. Bij sommige boeren staat het water tot aan de lippen en die verleiding is er soms écht. Daarbij komt dat boeren vaak huiverig zijn om melding of aangifte te doen. Ze zijn bang voor repercussies uit het criminele milieu of bang om zelf als drugscrimineel te worden gezien.

Partner in de strijd

Ons onderzoek heeft ook aanknopingspunten opgeleverd om de situatie onder controle te krijgen. In de eerste plaats moet de leegstand van agrarisch vastgoed worden opgelost, want dat is de magneet. Daarnaast pleiten we voor vitalisering van het platteland. Een zwakke agrarische sector is nu eenmaal kwetsbaar voor ondermijning. In de derde plaats pleiten we ervoor boeren niet te zien als slachtoffer of dader, maar als partner in de strijd. Boeren zijn weerbaar, maar er moet wel wederzijds vertrouwen zijn.

'Boeren in Nederland en de overheid moeten samen optrekken voor een vitaal en veilig platteland.'
Peter Noordanus, Strategisch Beraad Ondermijning

Erkenning en herkenning

We hebben onze conclusies en aanbevelingen aan de opdrachtgever gepresenteerd. Het rapport hebben we toegankelijk gemaakt met de publicatie Weerbare boeren in een kwetsbaar gebied. Deze publicatie is door ZLTO aan al haar leden gestuurd. Dat heeft geleid tot veel erkenning en herkenning. Op 8 oktober 2020 besteedde het programma Een Vandaag er aandacht aan. Het resultaat is niet alleen inzicht in de aard en omvang van de problematiek. Het is ook meer bespreekbaar geworden. Alle partijen weten nu beter hoe drugscriminelen te werk gaan en welke kwetsbare plekken zij opzoeken.

Waarom TwynstraGudde?

Adviseurs van TwynstraGudde hebben ervaring met onderzoek en praktisch advies in het veiligheidsdomein. Door onbevooroordeeld en empathisch te werk te gaan zijn we erin geslaagd boeren zelf aan het woord te laten en kennis te nemen van hun ervaringen. Het onderzoek is wetenschappelijk verantwoord, terwijl de samenvatting toegankelijk is voor een veel bredere doelgroep.

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.