Ministerie van LNV, DG Natuur, Visserij en Landelijk Gebied (NVLG) Natuurbank biedt projecten van nationaal belang meer zekerheid

De PAS-uitspraak van de Raad van State (stikstof) zette ruimtelijke plannen op losse schroeven. Ook dijkverzwaringen en andere projecten van nationaal belang kwamen in de knel. De Natuurbank biedt een uitweg. TwynstraGudde hielp bij de oprichting hiervan. 

De afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde op 29 mei 2019 dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet mag worden gebruikt om activiteiten toe te staan die extra stikstofuitstoot veroorzaken en daardoor schade toebrengen aan natuur, in het bijzonder aan Natura 2000-gebieden. Met deze uitspraak kwamen veel projecten op het gebied van bouw en infrastructuur stil te staan. Ook projecten van nationaal belang, zoals dijkversterkingen. De rijksoverheid zocht naar wegen om zeker te stellen dat deze projecten geen vertraging zouden oplopen.  

€ 125 miljoen 

Een Natuurbank kan die ruimte bieden. Natuurcompensatie kan projecten alsnog mogelijk maken én zorgdragen voor natuurbehoud. Het idee is, dat de Natuurbank op voorhand stikstofgevoelige natuur realiseert. Wanneer nodig, kan deze dan worden ingezet als compensatienatuur om vergunningverlening mogelijk te maken. In 2020 heeft het kabinet heeft hiervoor € 125 miljoen vrijgemaakt. Het Ministerie van LNV vroeg TwynstraGudde te helpen de Natuurbank te ontwikkelen en een uitvoeringsorganisatie op te zetten.  

Gebiedsgericht 

In onze visie is het stikstof- en natuurdossier onderdeel van een veel breder probleem in het landelijk gebied. Een gebiedsgerichte aanpak is daarbij cruciaal. De Natuurbank is voor zo’n gebied één van de instrumenten om ontwikkelingen aan te jagen. Belangrijke sleutelspelers bij de uitwerking van dat instrument zijn provincies en terreinbeherende organisaties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provinciale landschappen en particuliere natuurbeheerders). De kunst is om de belangen van het Rijk en de belangen van deze organisaties in elkaars verlengde te krijgen. In het Nationaal Programma Landelijk Gebied wordt hier door het kabinet Rutte IV volop op ingezet.   

 

'In de hectiek van het stikstofdossier hebben wij het idee van de Natuurbank naar rustig vaarwater geleid en zijn de eerste stappen richting uitvoering gezet.'
Michiel Cappendijk

Intensief overleg 

Voor de natuurbank hebben we tweewekelijks overleg gehad met de betrokken sleutelspelers om alle perspectieven in beeld te krijgen. Zo is het bijvoorbeeld cruciaal dat de natuur in de Natuurbank inderdaad aanvullend is op natuur die in het kader van Natura 2000 toch al moet worden gerealiseerd. Ook moet de aanvullende natuur exclusief bestemd worden voor projecten van nationaal belang. Verder is het de vraag, hoeveel stikstofgevoelige natuur er eigenlijk nodig is? Welke doelgroepen kunnen er gebruik van maken en hoe kunnen zij compensatienatuur toegedeeld krijgen? Stap voor stap zijn we tot een werkbaar model gekomen.  

Pilot 

Om ervaring op te doen, heeft Staatsbosbeheer een pilot uitgevoerd. Op grond van deze pilot is een selectieleidraad ontwikkeld voor het zoeken naar geschikte gebieden, waarbij rekening wordt gehouden met beleid, ecologie, grondposities en omgevingsfactoren. De pilot is zeer nuttig gebleken en levert bovendien het eerste aanbod aan stikstofgevoelige natuur op. 

Uitvoeringsorganisatie 

In samenwerking met RVO hebben we op rijksniveau een uitvoeringsorganisatie opgericht. Sinds 2021 is hier een team aan de slag met ecologen, contractjuristen en gebiedsmakelaars. Omdat de Natuurbank nog in ontwikkeling is, is flexibiliteit van de organisatie belangrijk. Met RVO en de betrokken sleutelorganisaties hebben we hiervoor een doordachte governancestructuur ontwikkeld. 

Wetsvoorstel 

Begin 2021 wordt een voorstel voor Wijziging van de Wet natuurbescherming naar de Tweede Kamer gestuurd. Formeel gaat het daarin om regels over het registreren, reserveren en toedelen van maatregelen ter compensatie van de gevolgen voor Natura 2000-gebieden van stikstofdepositie veroorzaakt door projecten van groot openbaar belang. TwynstraGudde heeft een bijdrage geleverd aan de tekst van de Memorie van Toelichting.  

Projecten zijn veiliggesteld 

De Natuurbank realiseert een positief effect doordat compensatienatuur op voorraad en op een gecoördineerde en gebundelde manier wordt gerealiseerd. Projecten met een dwingende reden van groot openbaar belang kunnen met meer zekerheid worden veiliggesteld.  

Waarom TwynstraGudde?  

Wij ontwikkelen samen met stakeholders ruimtelijke en financiële instrumenten die ervoor zorgen dat beleid van papier naar praktijk wordt gebracht, in dit geval de Natuurbank. Kennis en ervaring zijn cruciaal, maar ook geduld en transparantie. De rust om verschillende belangen in kaart te brengen en hierover een gestructureerd gesprek te voeren met alle partijen, bleek essentieel. We hebben kennis van organisatiekunde en samenwerken en zijn gewend aan het werken in een maatschappelijk, bestuurlijk en politiek gevoelige omgeving. We begrijpen de uiteenlopende belangen en spreken de taal van de verschillende partijen bij de transitie van het landelijk gebied. 

Podcast over de landbouwtransitie en de aanpak van de stikstofcrisis

In samenwerking met BNR hebben we de podcast- en videoserie Nieuw Nederland ontwikkeld. In de podcast 'Polderen in De Peel' gaat Maarten Bouwhuis dieper in op de landbouwtransitie en de aanpak van de stikstofcrisis. Luister hieronder de podcast.

 

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.