Blog Participatie in het verleden biedt geen garantie voor de toekomst. Of toch wel?

Participatietrajecten zijn niet meer weg te denken bij grote infrastructuur- en mobiliteitsprojecten. Helaas is er veel scepsis over dergelijke trajecten. Hoe zorg je ervoor dat je dit wegneemt en mogelijkheden creëert voor een frisse start? Maak ruimte voor het gesprek over de participatie voordat je eraan begint.

Toegevoegd door Niels Vrije op 5 maart 2020

In de huidige maatschappij kunnen we niet meer zonder participatie. Een begrip dat door de komst van de Omgevingswet alleen nog maar meer betekenis moet krijgen (de Eerste Kamer heeft 11 februari jl. ingestemd met de komst van de wet). ‘De Omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen’. Mensen willen iets kunnen zeggen over de zaken die in hun directe omgeving spelen en de overheid moet daar ruimte voor maken. Voor veel onderwerpen is één keer in de vier jaar naar de stembus onvoldoende. 

Gegroeid wantrouwen

In mijn werk als omgevingsmanager in infrastructuur- en mobiliteitsprojecten kom ik vaak scepsis tegen over participatietrajecten aan de kant van de initiatiefnemer (meestal overheid) en wantrouwen jegens de overheid aan de kant van de participanten (meestal bewoners). Deze houding van partijen is dan een gevolg van resultaten uit het verleden. Teleurstelling, frustratie en, als gevolg, gegroeid wantrouwen. Terecht of onterecht, als je niet oppast stap je bij een volgende ronde participatie precies in dezelfde valkuil en bevestig je met elkaar het beeld dat je al had. Hoe kun je dit voorkomen?

participatietraject

Foto: Antenna

Participatie over de participatie

Een goed begin is het halve werk, ook bij participatietrajecten. Maak ruimte voor het ‘gesprek over de participatie’ voordat je eraan begint. Spreek een fase van ‘participatie over de participatie’ af. Daarmee voorkom je dat je je eigen teleurstelling organiseert. De kaders worden bestuurlijk bepaald, de invulling gezamenlijk met de omgevingspartijen. Stem tijdens deze fase zowel bestuurlijk als met omgevingspartijen af over vragen, zoals:

  • Hoe kan er geparticipeerd worden?
    Denk na over participatievormen zoals expertisegroepen, klankbordgroepen en informatieavonden.
  • Door wie?
    Wie beschouwt het project als haar belanghebbenden? Staat de participatie open voor iedereen of wordt er geselecteerd? Zo ja, hoe dan?
  • Wanneer?
    Het is heel belangrijk om helder te zijn over wanneer de momenten zijn dat een bijdrage vanuit de omgeving wordt verwacht. Beschrijf wat er vervolgens gebeurt met die bijdrage.
  • Besluitvorming?
    Beschrijf hoe de besluitvorming in elkaar steekt. Welke partijen beslissen en waar leggen zij verantwoording af.
  • Waar gaat de participatie wel over en waar niet over?
    Kaders, randvoorwaarden, spelregels. Niet alleen belangrijk voor de verwachtingen, maar ook voor eventueel teruggrijpen bij lastige momenten. Spelregels kunnen de omgangsvormen verduidelijken.

Een uitgeschreven participatieaanpak biedt houvast voor zowel de initiatiefnemer als de participanten en kan tussentijds herijkt worden als de ervaringen in de praktijk daar aanleiding toe geven. Het gesprek over de participatie is geen garantie voor de toekomst, maar het geeft de mogelijkheid op een frisse en goede start.

TwynstraGudde heeft ervaring met het opstellen van een participatieaanpak in afstemming met zowel initiatiefnemer als (potentiële) participant. Klik hier voor meer informatie over omgevingsmanagement.

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.