Interview Rudy Kor over harmonie bij projecten in Wonen & Zorg

Het jaarcongres Projectmanagement in de Zorg vond op 17 mei 2022 plaats met het thema: in goede harmonie. TwynstraGudde verzorgde een deelsessie samenwerking op het gebied van Wonen & Zorg. Maar wat is harmonie eigenlijk? En moeten projecten wel harmonieus verlopen om te slagen? Als voorbereiding sprak ik Rudy Kor.

Toegevoegd door Ernst Brandsen op 15 april 2022

Ernst Brandsen sprak met Rudy Kor, zelfstandig organisatieadviseur en auteur van diverse (project)managementboeken, en vroeg hem naar zijn visie op ‘harmonieus projectmanagement’: contradictio in terminis?

Geeft wrijving wel glans in projecten?

Rudy Kor‘Wrijving geeft glans’ is volgens mij onzin. Er bestaan geen projecten waarbij iedereen blij is. Ik noem dat de wet van Kor: als iedereen hetzelfde wil, wil iedereen dus niets. Dan verandert er niets. Uiteenlopende belangen zijn inherent aan projecten. Daar waar mensen met elkaar iets willen bereiken, zijn er per definitie verschillende belangen. Dat geldt in het werk net zo goed als in de privé situatie. Als je bijvoorbeeld thuis overlegt wat jullie dit weekend gaan doen, zullen er ongetwijfeld verschillende ideeën zijn, ergo: verschillende belangen, zo wil de één rustig de krant lezen, de ander wil samen wat doen enz.’

Bedoel je glans als in eensgezindheid?

‘De illusie dat wij hetzelfde willen bereiken is dodelijk. Dan leg je er een deken overheen. Expliciteer wat je wilt. Je moet dus weten wat mensen of organisaties willen. En dat is soms lastig om uit te vinden. Kijkend vanuit procesmanagement moet je in kaart brengen wie de partijen zijn. Je moet erachter komen wat de verschillende stakeholders formeel of informeel willen. Dit moet je vragen, afleiden en aanvoelen uit gedrag en keuzes van de afgelopen jaren. Dat vind je vaak niet echt in missies of visies. Niet alle belangen zijn in kaart te brengen. Zo krijg je verborgen agenda’s nu eenmaal niet te horen, toch zijn ze er altijd.’

Rudy Kor over harmonie bij projecten in Wonen & Zorg

Op het gebied van Wonen & Zorg werken veel partijen samen aan gemeenschappelijke doelen. Hoe vind je elkaars belangen als partijen de kaarten op de borst houden?

‘Wat je ook doet, er zijn altijd mede- en tegenstanders. Als je als projectleider geen oog hebt voor ieders belangen, dan voelen mensen zich niet gehoord en loop je het risico dat ze als een rem aan je wagen hangen. Vergaderen heeft alleen zin als er gemeenschappelijke belangen zijn, anders heb je niets gemeenschappelijks en wordt een overleg een Poolse landdag. Dan zie je van die klassieke vergadertrucs als vertegenwoordigers sturen, zwijgen en op het laatste moment gaan ja-maren, of eindeloos vertragen: ‘Dat moet nader uitgewerkt worden, dat moet eerst financieel onderzocht worden’.

Zoek naar een gemeenschappelijk belang, als dat te vinden is. En dat is niet het sociaal wenselijk maatschappelijk belang: allemaal willen we dat mensen veilig wonen en dat er doorstroming is. Een goede proces- of omgevingsmanager heeft alle partijen vooraf apart in de ogen gekeken en de vraag gesteld: ‘Waarom zou je meedoen aan dit project? En onder welke voorwaarden wil je mee doen?’ Lees hierover ook het boek Canvas Omgevingsmanagement.’

Vanuit landelijk beleid ‘Ouderen langer zelfstandig’ wil men bijvoorbeeld meer geschikte woningen voor ouderen. Men ziet de realisatie hiervan als een ‘gezamenlijke verantwoordelijkheid’. Hoe zie jij dat?

‘Nu volgt de visie van een Groninger. Gezamenlijke verantwoordelijkheid is geen verantwoordelijkheid. Als er niet één eigenaar is van het vraagstuk die de lasten en lusten draagt, dan zit je al in de nesten. Je hebt iemand nodig die zegt ‘ik wil het graag en ik probeer anderen mee te krijgen’. De eigenaar van het vraagstuk is diegene die ergens onder lijdt en er iets voor over heeft. Heeft een ontwikkelaar of een verzekeraar echt een belang bij de realisatie van seniorenwoningen? Wat is het haakje om wel mee te doen? De energie loopt weg uit je inspanning als je zegt ‘iedereen is verantwoordelijk’. Oud-collega's Opheij en Kaats hebben een handig canvas gemaakt. Zij hebben goed nagedacht wanneer samenwerken werkt.’

Als er een partij is die zich duidelijk eigenaar van het vraagstuk voelt, is hij/zij dan ook automatisch diegene die het beste de kar kan gaan trekken?

‘De eigenaar moet zichtbaar zijn en gewicht hebben. Vaak helpt dit want die partij duwt het project vooruit en kan anderen mee trekken. Overigens schept meerdere opdrachtgevers in een project onduidelijkheid. Vraag: ‘Wie is nu de opdrachtgever?’. Antwoord: ‘Ja, wij’. Ja, dat gaat dus niet.

Een onafhankelijke partij kan soms ook toegevoegde waarde bieden. Je kunt de verschillende partijen met elkaar in gesprek brengen doordat je de talen spreekt en complexe thema’s plat maakt voor de partijen, wetende dat het niet plat is. Ik zeg altijd: ‘Als je het niet kunt tekenen, kun je het ook niet uitleggen’. Daarbij, als het makkelijk was hadden ze jou als procesbegeleider niet nodig.’

‘De procesbegeleider moet een zekere politieke sensitiviteit en statuur hebben die past bij het vraagstuk.'
Rudy Kor

Je spreekt over een vrij directieve samenwerkingsvorm, terwijl dit type samenwerking ook wel in platte netwerken vorm krijgt.

‘Het strak typeren van samenwerkingen is gevaarlijk. Het schuifje gaat juist heen en weer binnen een samenwerking. Daarbij gaat het om draagvlak. Welke alternatieven krijgen het meeste draagvlak en welke spelers zijn het belangrijkst? Ik weet dat je het niet iedereen naar de zin kunt maken, dus wie ga ik voor de kop stoten en wat is daarbij mijn (opdrachtgevers) doorzettingsmacht? Daarbij moet je oppassen dat je een opgave niet te snel planmatig gaat aanpakken. De grootste valkuil is dat we alles een project noemen.’

Wat vraagt dit aan vaardigheden van de project- of procesmanager?

‘De procesbegeleider moet een zekere politieke sensitiviteit en statuur hebben die past bij het vraagstuk. Dat de anderen denken: ‘die pak ik niet in’. Mijn leven werd makkelijker toen ik eenmaal ouder, wijzer en kaal werd. Die ingrediënten - naast je huiswerk doen en het vertrouwen hebben van de partijen – maakt dat ze je zien als een gezaghebbend iemand.

Verder proef ik wel eens dat wij uit angst mensen niet horen. Maar mensen willen gehoord, serieus genomen en op tijd betrokken worden. Iedereen snapt dat hij niet alles kan krijgen in deze wereld. Je mag best een fout maken, maar maak dan excuses en waarom het zo gebeurd is. Gehoord worden en serieus laten merken dat je er iets mee doet.

Een andere cruciale factor is vertrouwen. Stephen M.R. Covey maakt in ‘De snelheid van vertrouwen' helder waarom het bewerkstelligen van vertrouwen zo relevant is en dat je er iets aan kunt doen. 'Slim vertrouwen' tussen partijen is het balanceren van vertrouwen en beoordelingsvermogen, met als doel om wantrouwen en achterdocht te voorkomen, maar ook het voorkomen van goedgelovigheid en blind vertrouwen. Het advies is: gebruik naast je geneigdheid tot vertrouwen ook je analytisch vermogen om risico's te beoordelen en je mensenkennis om te weten met wie je zaken doet.’

Meer informatie

Wil je doorpraten over wat projectmanagement in de zorg voor jou of jouw organisatie kan betekenen? Neem dan geheel vrijblijvend contact met mij op.

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.