Blog Er is geen toverwoord voor veranderen

Zelfsturing, inclusie en experimenteren. Dat zijn de moderne toverwoorden om veranderingen in organisaties voor elkaar te krijgen. Initiatief, leren en gevoel voor sfeer zijn in iedere organisatie onmisbaar. Daar tegenover geloven steeds minder veranderaars in de kracht van logische argumentaties en hiërarchische structuren. Met een oekaze van de directie en een dichtgetimmerde planning roep je weerstand op.

Toegevoegd door Dorine Wesel op 16 maart 2021

Zijn we soft aan het worden? Dat nu ook weer niet. Je kunt beter zeggen dat sturingsinstrumenten die we misschien ooit ‘soft’ noemden, meer gangbaar en professioneel zijn geworden. ‘Veranderen door experimenteren’ is allang geen synoniem meer voor ‘rotzooi maar wat aan’. Zelfsturing is wel degelijk gebonden aan duidelijke doelen. Experimenteren is niet vrijblijvend; het is een essentiële stap om überhaupt tot iets nieuws te komen.

Veranderen verandert

De verschuivende verandervoorkeuren zijn we op het spoor gekomen door analyse van de kleurentest die we al bijna twintig jaar gebruiken. Die test beschrijft een palet van vijf kleuren: blauw, geel, rood, groen en wit. De ontwikkelaars van de test, Léon de Caluwé en Hans Vermaak hebben blauw en geel ooit de ‘oorlogskleuren’ genoemd. Het zijn kort gezegd de veranderparadigma’s op basis van rationele argumentaties en machtsverhoudingen. Politiek en planmatig. De oorlogsmetafoor is adequaat omdat deze kleuren eigenlijk alleen winnaars en verliezers opleveren. Rood, groen en wit zijn daarentegen de ‘vredeskleuren’. Het zijn de veranderparadigma’s op basis van inclusie, leren en innoveren. Iedereen doet mee, niemand blijft achter en mensen worden gesteund. Het gaat niet om winnen, zeker niet ten koste van een ander.

Meer vredeskleuren

De analyse van bijna 15.000 ingevulde tests laat zien dat de oorlogskleuren in de loop der jaren aan populariteit inboeten. De vredeskleuren doen het steeds beter. Zo zijn veranderaars in toenemende mate liefhebber van de rode veranderstijl met oog voor talenten, ambities van medewerkers, sfeer en verbinding. Ook de groene veranderstijl is populair: leren en experimenteren. Proeftuinen en pilots zijn gewild. De witte veranderstijl, gebaseerd op het zelforganiserende vermogen van mensen, is nog steeds de meest populaire veranderstijl. Maar ten opzichte van eerdere studies is er een afname te zien. De wittebroodsweken zijn voorbij. Veranderaars verwachten nog steeds veel van zelfsturing, initiatief en innovatie, maar zien daar nu ook de complexiteit van in. Het vereist durf, kennis en kunde om een witte veranderstijl consequent vol te houden.

Wil je de analyse van de data uit de kleurentest direct downloaden? Download dan het whitepaper.

Download whitepaper

Kern is, dat er niet één veranderstijl is die uitkomst biedt. Toverwoorden bestaan niet. Je moet alle registers opentrekken en meervoudig kijken. Zeker bij de complexe transities waar we vandaag mee te maken hebben. Respect is goud waard, maar op zichzelf niet genoeg om echt meervoudig samen te werken. Want waar het fout gaat, is als een experiment niet snel genoeg tot concreet resultaat leidt, als zelfsturing een andere uitkomst geeft dan we hadden verwacht of als inclusie oppervlakkig blijft en er niet genoeg tijd is om werkelijk op zoek te gaan naar de beste fit tussen mens en organisatie. Dan vallen we alsnog terug op targets, deadlines, macht en gezag: de oorlogskleuren.

Black Lives Matter

De vredeskleuren rood, groen en wit zijn cruciaal en passen uitstekend in de huidige tijdgeest van Black Lives Matter. Die paradigma’s moeten we professioneel (niet soft) inzetten. Maar ook de oorlogskleuren blauw en geel doen ertoe. Ook die moeten we professioneel (en niet als terugvaloptie) inzetten. Organisaties die in staat zijn meervoudig te kijken en een breed handelingsrepertoire hebben, zijn nu eenmaal sterker. Je moet in staat zijn de hele regenboog situationeel in te zetten, afhankelijk van het vraagstuk in kwestie. Veranderingen worden getriggerd als de sfeer goed is en iedereen betrokken is, als mensen op hun motivatie worden aangesproken en ook zelf vorm kunnen geven aan het proces. Maar je hebt evengoed de houvast van structuur en doelstellingen nodig. Wie in een organisatie een verandering tot stand wil brengen, moet alle registers opentrekken.

We hebben analyse van de ingevulde kleurentests beschreven in het whitepaper ‘Veranderen verandert’. Dat kun je hier downloaden.

Download whitepaper


Wil je meer weten over de kleurentest, of de kleurentest zelf invullen? Klik dan hier.

Klik en doe de kleurentest

Neem contact op met

Alle mensen

Neem contact op met

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.