Blog SOM in programma's: inzichten LOMD 2019

Op 27 juni 2019 heb ik samen met Fleurianne Straathof een workshop gehouden op de Landelijke Omgevingsmanagementdag 2019 over SOM in programma's en multi-projecten. Alhoewel SOM al langer wordt toegepast in programma's is nog weinig geschreven over wat dit betekent voor de toepassing van SOM. In de workshop zijn we ingegaan op deze toepassing aan de hand van de vragen van de deelnemers. Hierbij delen we enkele van de inzichten.

Toegevoegd door Ellen Smit op 4 juli 2019

SOM is net zo goed toepasbaar in programma’s als in projecten. De accenten zijn echter wel anders. Taken binnen het SOM pakket gaan over richting geven, coördineren, ondersteuning bieden en samenwerking bevorderen. De programma issues en stakeholders zijn gericht op projectoverstijgend niveau: issues die spelen bij meerdere projecten of op beleids/bestuursniveau spelen en stakeholders die daarbij betrokken zijn.

Inzichten vanuit de workshop

Voorbeelden issues en stakeholders op programmaniveau

Die issues die gelden voor meerdere projecten of meer op (boven)regionaal / nationaal niveau spelen.

  • Bijvoorbeeld: aanvraag vergunningen. Is bij elk project hetzelfde, mogelijk bij zelfde bevoegde gezagen. Hoe kun je deze slim combineren / proces opzetten dat de afzonderlijke aanvragen soepel door het proces lopen?
  • Bijvoorbeeld: als je een projecten realiseert in de ondergrond kom je veelal dezelfde stakeholders tegen rondom kabels en leidingen. Vanuit het programma kunnen hier procesafspraken gemaakt worden met de stakeholders. Projectspecifieke uitdieping ligt dan bij het project.

Stakeholders: die partijen die een rol hebben bij programma issues en/of betrokken zijn bij meerdere projecten.

Competenties van de programma omgevingsmanager

De omgevingsmanager op programmaniveau moet kunnen schakelen op bestuurs- en beleidsniveau. Het is een verbinder die aangeeft bij de projecten wat het programma hen kan bieden ('geven aan en betekenen voor het project'). Die continue contact zoekt met de project omgevingsmanagers, weet wat er in het gebied speelt en de koppeling kan maken met andere projecten. En op het moment dat projectdoelen het behalen van SOM doelen op programmaniveau frustreren het gesprek hierover aan kan gaan met de programmaleider en projectmanager.

Share- en stakeholders

Programma's hebben zowel share- als stakeholders. Programma omgevingsmanagers moeten zich bewust zijn van het onderscheid tussen de programma organisatie (shareholders) en externe omgeving (stakeholders). Het hebben van beide maakt programma SOM meer complex. SOM op programmaniveau richt zich veelal op de shareholders, terwijl contact met de stakeholders vaker wordt belegd bij de projecten. Als eerste scheidslijn is dit een goed principe, de praktijk wijst vaak uit welke verdeling het meest logisch is als de projecten eenmaal lopen.

Opzetten programma SOM

Belangrijk is om voldoende aandacht te besteden aan de positionering van het programma t.o.v. het project: is het programma hiërarchisch sturend of niet? En wat betekent dit voor de uitgangspunten en scope die meegegeven kan worden aan de projecten? Welke strategische keuzes wil je samen maken en voorschrijven aan de projecten? Waar ligt de mogelijkheid voor projecten om zelf maatwerk te leveren? Hoe borg je commitment van de projecten op de gemaakte keuzes? Sta hier ook niet te lang bij stil! Niet alle keuzes hoeven aan het begin van een programma helder te zijn, zolang de basisprincipes van omgang met issues en stakeholders en het gezamenlijke SOM doel bekend zijn.

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.