Blog Risicomanagement bij programma’s: wat is anders?

Je hoort steeds meer dat opgaven gerealiseerd worden door middel van programma’s. De afgelopen jaren is dan ook het aantal programma's in en tussen organisaties sterk gegroeid. 

Toegevoegd door Fianne Lindenaar op 3 mei 2018

De meeste organisaties van enige omvang hebben wel één of meerdere programma's. Ook in de wereld waar wij werkzaam zijn, de wereld van de publieke opdrachtgevers van grote bouw- en infrastructuuropgaven, zien wij meer en meer programma’s ontstaan. Wij zien hierbij de wens om ervaringen uit projecten en bewezen projectmanagementtechnieken ook binnen programma’s in te zetten. Regelmatig worden wij gevraagd risicomanagement werkend te krijgen bij een programma. Is dit anders dan bij een project en wat komt hier bij kijken?

Een programma is geen project

Het werken met programma’s past goed bij actuele ontwikkelingen in organisaties en in onze maatschappij. Bestaande structuren en systemen schieten te kort om te realiseren wat wij graag willen. Organisaties hebben steeds vaker behoefte aan tijdelijke en flexibele werkverbanden, waarin mensen slagvaardig en gefocust samenwerken, gericht op het behalen van doelen. Programma’s beantwoorden aan die behoefte. In programma’s werken mensen op een bijzondere manier samen aan het nastreven van belangrijke doelen. Doelen die tijdelijk speciale aandacht vragen, omdat de kans groot is dat ze anders niet of niet voldoende dichterbij komen.

Risicomanagement in projecten is inmiddels bijna gemeengoed. Bij programma's wordt het echter nog maar beperkt (goed) toegepast. Door de omvang van programma’s en de complexiteit van de doelen is het analyseren en managen van risico's voor programma's net even ingewikkelder dan voor afzonderlijke projecten.

Een programma kenmerkt zich, anders dan een project, door een gelaagdheid in opgave, doelen en resultaten en daarbij behorende verantwoordelijkheden. Risicomanagement moet hierbij aansluiten en juist dat maakt het lastig. Althans lastiger dan bij projecten. Wij zien vaak een worsteling om binnen programma’s risicomanagement goed ingericht en dus werkend te krijgen.

"Door de omvang van programma’s en de complexiteit van de doelen is het analyseren en managen van risico's voor programma's net even ingewikkelder dan voor afzonderlijke projecten. "

Risicomanagement op meerdere niveaus

Bij programma’s vinden op twee niveaus risicoanalyse en risicomanagement plaats: op projectniveau en op programmaniveau.

Het risicomanagement binnen de projecten gebeurt op de wijze zoals wij dat gewoon zijn bij projecten. De risico’s die de projecten binnen het programma bedreigen komen voort uit het projectrisicomanagement. Ook voor het risicomanagement op programmaniveau geldt dat dit in de basis niet verschilt van het proces van risicomanagement zoals wij dat binnen projecten toepassen. Op programmaniveau worden de risico’s in kaart gebracht die het behalen van de programmadoelen bedreigen en die ertoe kunnen leiden dat een inspanning/project niet de gewenste bijdrage levert. Het totaalbeeld voor het programma bestaat uit het samenstel van deze risico’s.

Omdat binnen een programma dus verschillende risicoanalyses worden uitgevoerd om het totaalbeeld te krijgen, betekent dit dat:

  • Er per type risicoanalyse een verschillende focus (ongewenste topgebeurtenis) gehanteerd wordt
  • De cyclus van risicomanagement binnen het programma op verschillende plekken wordt doorlopen
  • De resultaten van de verschillende analyses samengevoegd moeten worden tot één geheel.

Daarbij is het eigenaarschap van de risico’s (wie is voor welke risico’s verantwoordelijk, wie draagt de consequenties van risico’s, kunnen projectrisico’s programmarisico’s worden, wie is verantwoordelijke voor beheersing e.d.?) binnen een programma afhankelijk van de wijze waarop de sturing en verantwoordelijkheidsverdeling binnen het programma (verhouding en afspraken tussen programma en projecten) is geregeld. Dit betekent dat de inrichting van risicomanagement bij een programma dus altijd maatwerk zal zijn en aan moet sluiten op de wijze waarop het programmamanagement is ingericht.

Neem contact op

Alle mensen

Neem contact op

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.