Blog Een routekaart voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed

Het afstudeeronderzoek van Nienke Hakenberg (TU Delft), dat zij uitvoerde met TwynstraGudde, bevestigt dat er niet één succesvolle manier bestaat om een Routekaart voor gemeentelijk vastgoed op te stellen. De invloed van de omgeving – bijvoorbeeld de aanwezigheid van een warmtenet en de weinig concrete politieke ambities – maakt dat vastgoedafdelingen zelf moeten bedenken wat een goede strategie is. En daarvoor is ook meer expertise nodig.

Toegevoegd door Wicher Schönau op 28 juni 2019

In het voorjaar van 2019 heeft Nienke Hakenberg, als afstudeerder van de Technische Universiteit Delft, een onderzoek verricht naar de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Centrale vraag was welke duurzame vastgoedstrategie methoden (tools) voor gemeenten beschikbaar zijn, en hoe zij deze kunnen inzetten om een energie neutrale vastgoedportefeuille te hebben in 2050.

Voor dit onderzoek is in diepte gekeken naar de wijze waarop een tweetal gemeenten de verduurzaming van het eigen vastgoed aanpakt. Uit wetenschappelijke literatuur zijn verschillende tools naar voren gekomen en een selectie hiervan is in een casestudie verder onderzocht.

Dé methode om te verduurzamen bestaat niet

De belangrijkste bevinding van het onderzoek is dat de beste manier om gemeentelijk vastgoed te verduurzamen niet bestaat. Ten eerste is de invloed van externe factoren op de gemeente en haar organisatie groot. Vervolgens moet de strategie in balans zijn met de drie toegevoegde waarden van gemeentelijk vastgoed:

  • de politieke duurzaamheidsambities
  • het financieel beleid
  • de wensen van de eindgebruikers.

Het zoeken naar de goede balans tussen deze drie elementen, vraagt een zorgvuldige procesaanpak nodig. Het onderzoek heeft een stappenplan opgeleverd, waarmee een gemeente haar duurzame vastgoedstrategie kan opstellen.

Stappenplan voor opstellen duurzame vastgoedstrategie

Figuur 1. Stappenplan voor opstellen duurzame vastgoedstrategie (gebaseerd op DAS-framework)

Grootste uitdaging is tempo maken

Om uiteindelijk te voldoen aan de klimaatdoelen in 2050, is de opgave voor gemeenten vooral een versnelling in de verduurzaming te realiseren. Een heldere uitvoeringstrategie is dan een noodzakelijke start. Dit onderzoek heeft een vijftal strategie tools onderzocht op hun praktische werking.

Vijf duurzame strategie tools

Figuur 2. Vijf duurzame strategie tools

Er bestaat geen dwingend kader om één van de strategie tools te kiezen; ze worden in de praktijk ook gecombineerd. In een afweging in de keuze de diversiteit van de vastgoedportefeuille. Ook het hebben van veel monumenten of de aanwezigheid van een warmtenet zijn contextfactoren met grote invloed op strategie.

Voorwaarden voor uitvoering van de verduurzaming

Uit de casestudies blijkt dat een duurzame vastgoedstrategie alleen goed kan worden uitgevoerd wanneer de informatie over het energieverbruik up-to-date is en er voldoende draagvlak binnen de organisatie bestaat. Uiteraard zijn ook de financiële (on)mogelijkheden van grote invloed. In één casestudie kwam naar voren dat de keuze tussen de laag-, middel- en hoge duurzaamheidsambities werden gemaakt op basis van de beschikbare financiën.

Belangrijkste aanbeveling voor gemeenten is dat een goede start van groot belang is voor een succesvol vervolg. Zoals vaker zijn up-to-date gebouwinformatie en het beschikbaar stellen van extra budget hierop van grote invloed. Met dit afstudeeronderzoek willen wij het tempo van de verduurzaming in Nederland een klein beetje opvoeren, door kennis toegankelijk te maken over hoe gemeentelijk vastgoed in de praktijk beter kan worden verduurzaamd.

TwynstraGudde is een onafhankelijk adviesbureau dat al jarenlang actief is bij gemeenten op het gebied van vastgoedmanagement en verduurzaming.

De Jonge, H., Arkesteijn, M. H., den Heijer, A. C., Vande Putte, H. J. M., de Vries, J. C., & van der Zwart, J. (2008). Corporate real estate management. TU Delft, RE&H, Delft, 4159(015). Den Heijer, A. (2011). Managing the university campus. TU Delft.

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.