Artikel Vooruitgang boeken door stil te staan

Een samenwerking is, net als haar omgeving, voortdurend in beweging. Op tijd en regelmatig even stilstaan en eventueel bijstellen, is daarom cruciaal. Een ‘lerende evaluatie’ kan helpen om een samenwerking succesvol te houden.

Toegevoegd door Jaap Groenendijk op 8 juli 2019

Deze manier van evalueren wordt toegepast bij Praktijkproef Amsterdam: een grootschalige proef om files in de regio Amsterdam te verminderen. De zogenoemde ‘procesevaluatie’ volgt de samenwerking in Praktijkproef Amsterdam op de voet. Het leert de betrokken partijen wat goed gaat en wat beter kan, en stelt hen zo in staat de samenwerking voortdurend te verbeteren.

Plannen om met innovatieve technologieën in de auto en op de weg files te verminderen, verzanden nogal eens in polderoverleg. Dat had dus ook het geval kunnen zijn bij Praktijkproef Amsterdam, waarin de overheid, de markt en de wetenschap samenwerken. Toch is dat niet zo, mede dankzij de procesevaluatie die de partijen samen continu ‘ondergaan’. De procesevaluatie volgt de samenwerking in Praktijkproef Amsterdam vanaf de daadwerkelijke start in 2013, tot het moment van besluitvorming over de volgende fase in januari 2015. De evaluatie maakt op meerdere momenten een ‘foto’ van de samenwerking.

Foto’s van de samenwerking

Voor de eerste foto is in het voorjaar van 2013 onder meer een samenwerkingsscan uitgezet onder zo’n vijftig professionals die betrokken zijn in Praktijkproef Amsterdam. Al snel bleek dat Praktijkproef Amsterdam een historie van plannen maken kent. De overheden in de regio voelden zich niet altijd even goed betrokken; is het alleen een proef in de regio Amsterdam of ook in samenwerking met de regio? Samenwerking gaat om samen dingen doen. Daarom wilden de overheden in de regio graag deel uitmaken van de stuurgroep. Ook bleek dat er behoefte was aan ogenschijnlijk kleine dingen, zoals een gezamenlijke werkplek en gemeenschappelijke communicatie-uitingen.

Praktijkproef Amsterdam (PPA)

Praktijkproef Amsterdam is een grootschalige proef om files in de regio Amsterdam te verminderen.… Lees meer
Praktijkproef Amsterdam is een grootschalige proef om files in de regio Amsterdam te verminderen. De proef maakt gebruik van innovatieve technologieën in de auto en op de weg. Persoonlijke reisinformatie en intelligente verkeerslichten en toeritdoseringen zorgen ervoor dat automobilisten sneller op hun bestemming aankomen, kunnen rekenen op een betrouwbare reistijd. In Praktijkproef Amsterdam werken de overheid (gemeente Amsterdam, stadsregio Amsterdam, provincie Noord-Holland en Rijkswaterstaat), diverse marktpartijen en de wetenschap samen. Voor de proeven met innovatieve technologieën in de auto is na een marktconsultatie een prijsvraag uitgeschreven; twee consortia van marktpartijen zijn geselecteerd. Voor de proeven met innovatieve technologieën op de weg zijn diverse marktpartijen via een meer traditionele aanbestedingsprocedure geselecteerd. Lees minder

Paradox Praktijk Atelier (P.PA)

Hoe paradoxen helpen om samenwerking te begrijpen: auto’s laten stoppen om ze door te laten rijden. … Lees meer
Hoe paradoxen helpen om samenwerking te begrijpen: auto’s laten stoppen om ze door te laten rijden. Een dik pak papier dat zegt: eenvoud werkt het best. Zekerheid zoeken in een proef. Wie trekt er aan de touwtjes van de governance? Er dreigt succes. Het zijn allemaal voorbeelden van paradoxen die spelen in Praktijkproef Amsterdam.De projectmanager van Praktijkproef Amsterdam en de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Amsterdam onderzoeken de paradox ‘zekerheid zoeken in een proef’. ‘Het is een proef. Er mogen fouten worden gemaakt. Daarvan leren we misschien wel het meest’, zegt de eerste. ‘Dat mag zo zijn, maar mijn wethouder wil minder files’, is de reactie van de tweede. Naarmate het gesprek vordert, groeit het besef: zodra we de paradox oplossen, kunnen we Praktijkproef Amsterdam net zo goed stoppen. Succesvolle samenwerking is gebaat bij het delen van de uitgangspunten, verlangens en opvattingen die onder die samenwerking liggen. Je kunt dat zien als een onderhandeling over de vraag: wat doen we hier nu eigenlijk? Simpele of eenduidige antwoorden op die vraag lijken helderheid te bieden, maar leiden tot langs elkaar heen praten, gevolgd door frustratie. Vaak is het antwoord op de vraag wat we hier doen, een paradox: losjes verbonden.De samenwerking is publiek privaat. Zekerheid zoeken in een proef. Paradoxen zijn verwarrend, ambigu, onoplosbaar. Precies om die redenen houden we ervan. Ze helpen complexe samenwerking te begrijpen. De partijen in Praktijkproef Amsterdam zijn samen de makers en eigenaars van het project. Daarmee zijn ze ook de makers en de eigenaars van de paradoxen van het project. Praktijkproef Amsterdam is een vernieuwend en opwindend project bij gratie van en niet ondanks deze paradoxen. Lees minder

De tweede foto van de samenwerking, in het najaar van 2013, zoomde onder meer in op de overgang van het maken van het ontwerp door de ‘tekentafel’ naar het daadwerkelijk beproeven van de innovatieve technologieën op de weg. Hoe zorg je ervoor dat de diverse marktpartijen hun afspraken nakomen en de systemen op tijd klaar hebben? Hoe werk je samen met de verkeerscentrales en andere betrokken professionals in het operationeel proces? Openheid was nodig; niemand heeft er baat bij om op afspraken terug te moeten komen. Maar tegelijkertijd was er aarzeling om een ander een kijkje in de keuken te geven.

Van foto’s naar film

Door de samenwerking in Praktijkproef Amsterdam op de voet te volgen, ontstaat zicht op de groei in de samenwerking. Partijen verbeteren de samenwerking voortdurend, zo laat het achter elkaar monteren van de foto’s zien; intussen is ook de derde foto gemaakt, in het najaar van 2014 volgt de vierde foto. Van relatief losse delen is de samenwerking gegroeid naar een samenwerkingsverband waar de regio volwaardig onderdeel van uitmaakt. De samenwerking met de private partijen, die samen de schouders eronder zetten, is geïntensiveerd via onder meer een directeurenoverleg. Voor het operationeel proces is niet alleen een draaiboek samengesteld, betrokken professionals weten elkaar te vinden en houden elkaar op de hoogte.

Tegelijkertijd neemt de variëteit aan samenwerkingsvraagstukken toe. Vraagstukken die zowel het werk zelf raken, als de organisatie en besturing van dat werk.

Meer lezen over samenwerken?

Wil je meer weten over samenwerken. Download dan een van de e-magazines over samenwerken.

Download e-magazine

'Zonder een goede onderliggende samenwerking kom je niet tot een structurele verbetering. Daarom is de procesevaluatie ook zo belangrijk'.
Ronald Adams, projectmanager Praktijkproef Amsterdam

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Neem contact op met één van onze mensen

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.