Blogreeks Verlangen naar gezondheid

Wat is gezondheid? Het is zo’n vraag als ‘wat is de tijd?’ Eigenlijk weet je het wel, maar als je het onder woorden moet brengen is het zoeken en stotteren. De Duitse filosoof Hans Gadamer zei het al: ‘Gezondheid is een verborgen harmonie van lichaam en geest. Het is een evenwicht, niet statisch, maar dynamisch.’ En gezondheid betekent dan ook het steeds weer herstellen van dat evenwicht. Gezondheid gaat over heel-zijn en heel-blijven. Pas als we door ziekte getroffen zijn en het evenwicht drastisch is verstoord, bespeuren we het ontbreken van die harmonie.

Toegevoegd door Hans Westerveld op 27 mei 2021

Tot zover voorlopig de filosoof. De vraag ‘wat is gezondheid?’ is natuurlijk ook het domein van de geneeskunde: De WHO zei hierover in 1948: ‘Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.’

Het is niet moeilijk om hier het naoorlogse optimisme in te ontdekken: wetenschap en techniek zouden ervoor zorgen dat er een einde kwam aan nood en gebrek. In de loop van de tijd werd men echter kritischer; het beloofde paradijs bleek verder weg dan gedacht en de weg daarnaar toe kende haar eigen problemen. De vraag naar zorg leek onbegrensd en de kosten stegen navenant.

Verlangen naar gezondheid

Geen wonder, dat er verschillende suggesties zijn gedaan om tot andere, meer realistische definities van gezondheid te komen. In 2011 deed huisarts Machteld Huber het volgende voorstel: ‘Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Deze definitie heeft het afgelopen decennium veel invloed gehad op het beleid van het ministerie van VWS. Hier klinkt een ander soort optimisme: niet langer volledig lichamelijk en geestelijk welzijn, maar een haast stoïsche acceptatie van het lot, dat leven heet. Zij het dat ons lot hier is neergezet als ‘uitdagingen van het leven’. En uitdagingen zijn er om aangegaan te worden, ze kunnen ons sterker en wijzer maken. We zijn bereid om daar veel tijd en energie aan te besteden, alleen, maar vaker nog samen met anderen. Deze gezondheidsarbeid richt zich steeds op lichaam en geest. Door fysieke trainingen word je fitter, maar wordt ook je bewustzijn op scherp gezet. Maar omgekeerd geldt ook dat mentale trainingen bijdragen aan het fysieke welbevinden. Zo verlaagt volgens een onderzoek van de universiteit van Tilburg mindfulness de bloeddruk, verbetert het de slaap, etc.

Regie over je leven

En haast ongemerkt heeft ons verlangen naar gezondheid ons leven een ascetisch trekje gegeven: we trainen ons lichaam en onze geest om op onze hoede te zijn voor momenten van zwakte, waarin we tot ongezond gedrag kunnen vervallen. We doen onze gezondheidsarbeid graag buiten om zo onze verbondenheid met de natuur te ervaren. We doen onze oefeningen niet in het wilde weg, maar volgen ze bij voorkeur methodisch, die in een (vaak digitale) community als beproefd worden gezien. En we doen ze niet in stilte, maar we delen onze ervaringen en prestaties met anderen.

In dit alles willen we laten zien, dat we ons leven op de rit hebben, dat we regie over ons leven hebben. En daarin verschillen wij niet zo veel van de asceten van vroeger, die zichzelf een streng regime oplegden om aan de wereld te laten zien dat ze spiritueel in control waren en in contact stonden met het goddelijke. Dat goddelijke is nu de Gezondheid of de Natuur geworden, beide met een hoofdletter.

In control zijn

In het boekje Werelden achter de zorg 2.0 laten we zien, dat de belofte van het in control zijn een grote aantrekkingskracht op ons uitoefent. Allerlei organisaties bieden diensten en producten aan om ons daarbij te helpen. Ze maken daarbij soms gebruik van technologie, die ons in staat stelt om steeds de actuele waarden van vitale lichaamsfuncties af te kunnen lezen. We kunnen ervoor kiezen om op basis van deze waarden ons voortdurend te laten adviseren omtrent ons gedrag en onze leefstijl. Met het oog op onze gezondheid stellen we ons graag onder toezicht.

‘Gezondheid gaat over de verborgen harmonie van lichaam en geest’ zei Hans Gadamer. Maar de moderne technologie zorgt ervoor dat die harmonie niet langer verborgen is, maar een onderwerp van voortdurende observatie. Gezondheid is niet meer een verborgen kracht die het evenwicht steeds weer kan herstellen. Onze gezondheid is echter kwetsbaar en heeft een voortdurende waakzaamheid nodig.

Spelers van morgen

Dit besef, gekoppeld aan de grote mogelijkheden van digitale technologie zal allerlei dienstverlening, die zich richt op preventie de wind in de zeilen geven. Soms binnen de reguliere zorg, maar ook vaak daarbuiten zullen nieuwe bedrijven ontstaan, die zich op dit onontgonnen terrein zullen wagen. In Werelden achter de zorg 2.0 geven we een aantal unieke kenmerken, die deze organisaties succesvol maken. Zo zullen ze appelleren aan ons oneindige verlangen naar vitaliteit. Deze vitaliteit zal worden neergezet als een iets dat staat voor een groter geheel: een betekenisvol leven. Organisaties die dit verhaal goed neer kunnen zetten en het verpakken in een frisse communicatie zijn de spelers van morgen op deze markt van de preventieve gezondheidszorg.

Bestellen

Het boekje Werelden achter de Zorg 2.0 is nu verkrijgbaar. Kijk op deze pagina voor meer informatie of bestel het boekje direct via onderstaande bestelknop.

SBN 9789464029758 I NUR 860 | € 19,95 | 84 blz. | paperback

Bestellen

mockup-werelden-website

 

Neem contact op met de auteur

Alle mensen

Neem contact op met de auteur

Alle mensen

Blijf op de hoogte

Ontvang de nieuwsbrief.

Vragen?

Je kunt ons mailen of bellen 033 467 77 77

Impact op morgen.