Innovaties opstarten door slimme samenwerking | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Innovaties opstarten door slimme samenwerking

Het bedrijfsleven heeft innovatiekracht en financieringsmogelijkheden, maar vaak komen innovaties toch niet van de grond. Een slimme samenwerking kan helpen hierin door het samenbrengen van de juiste partners. Onze medewerkers begeleiden u in dit traject.

De vraag is niet of publieke en private partijen door middel van samenwerking in staat zijn om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. De techniek is er, en die ontwikkelt zich – volgens de wet van Moore – exponentieel verder. Maar de overheid treedt nu vooral op als opdrachtgever en toezichthouder; die beperkte rol past niet meer bij de realiteit van vandaag en is niet bevorderlijk voor een actieve samenwerking, waarin beide partijen investeren. We moeten toe naar samenwerkingsverbanden die platter, decentraal en individueler georganiseerd zijn. Private partijen zijn gericht op (technologische) innovatie om hun concurrentiepositie te behouden of te versterken. Daarvoor is sociale en juridische innovatie van overheidswege noodzakelijk, zodat PPS-processen in de toekomst soepeler en sneller verlopen. Alleen dan leidt technologische innovatie ook tot nieuwe economische activiteiten en tot oplossingen voor financieringsvraagstukken.

Volgens ons zijn er zes redenen waarom PPS de economie een boost kan geven. Deze redenen hebben wij voor u op een rij gezet in een artikel.

Download nu het artikel!

Een succesvolle samenwerking begint met een duidelijk gezamenlijk doel, waarover alle partijen het eens zijn. Op basis van die overeenstemming kan worden vastgesteld hoe de betrokken partijen dat doel samen willen en kunnen realiseren. Door samen te werken kan de kwaliteit worden verhoogd en de kwetsbaarheid verminderd, en kunnen de kosten worden verlaagd en de risico’s evenwichtig worden gedeeld. Van private zijde wordt de bereidheid gevraagd om te investeren; van de publieke zijde mag worden verwacht dat die de voorwaarden schept om die investeringen mogelijk te maken.

Early Contractor Involvement stimuleert innovatie

Het bedrijfsleven beschikt over innovatiekracht en financieringsmogelijkheden, maar innovatie stokt vaak op beperkende wet- en regelgeving of het ontbreken van early adaptors. Juist een publiek-private samenwerking zou hier een verandering in kunnen brengen. Privaat kan haar innovatiekracht en financieringsmogelijkheden inzetten om maatschappelijke innovatie van de grond te krijgen, terwijl publiek fungeert als een early adaptor.

Opvallend genoeg zijn de partijen, zowel overheid als marktpartijen, het er in hoofdlijnen over eens dat een ‘Early Contractor Involvement’ hét antwoord is op de heersende vraagstukken. Early Contractor Involvement heeft geen andere bedoeling dan alle ervaring van alle bij het bouwproces betrokken partijen – van de gehele keten dus – direct vanaf het begin bij elkaar te brengen. Early Contractor Involvement creëert meer ruimte voor innovatieve oplossingen die door private partijen kunnen worden ontwikkeld en ingezet. Veel marktpartijen steken nu geld in innovaties, maar krijgen vervolgens niet de kans om die in opdrachten toe te passen. De vroege betrokkenheid en snelle selectie van de preferred partners van marktpartijen bij Early Contractor Involvement betekent dat zij graag bereid zijn met nieuwe ideeën te komen, omdat ze die dan ook zelf kunnen uitvoeren.

Het juridische element van PPS-projecten werpt echter makkelijk drempels op voor een nauwere samenwerking. Vaak willen overheden bedrijven meer de ruimte geven, maar staat het vasthouden aan oude verhoudingen (in de zin dat er een strikte scheiding is tussen publieke opdrachtgever en private opdrachtnemer) het benutten van deze nodige ruimte in de weg. Tal van bestaande PPS-constructies hebben te lijden van het feit dat ze zijn opgetuigd in een periode dat dit de rolopvatting was van zowel als publieke als private partijen. Nu is het zoeken naar nieuwe verhoudingen. Als publieke en private partijen werkelijk samenwerken heeft het bedrijfsleven een partner die belang heeft bij een effectieve en efficiënte voortgang van het project, en die ruimte geeft aan creatieve, innovatieve ideeën.

Onze aanpak

Twynstra Gudde heeft ruimte ervaring in het bijeenbrengen van publiek private partijen, rondom de realisatie van maatschappelijk relevante projecten (OV chipkaart, Herontwikkeling Merwe 4 Haven en Rijnhaven, Zero Emissie Busvervoer).

In onze pragmatische aanpak worden, na het samenbrengen van de publieke en private projectpartners rondom een opgave, eerst de belangen van de partners gezamenlijk gedeeld. Dit wederzijds inzicht in belangen leidt tot een beter begrip tussen de partners die uit verschillende (en vaak gescheiden) werelden komen. Daarbij brengen wij de gehele keten in beeld, en maken wij inzichtelijk waar de meerwaarde ligt van de samenwerking. Wij besteden aandacht aan de randvoorwaarden voor private partijen om te kunnen investeren, en aan de randvoorwaarden vanuit publieke zijde om op goede wijze belang van publiek en belastingbetaler te waarborgen.

Ook wordt er een gezamenlijke businesscase ingevuld die tegemoet komt aan de financiële en maatschappelijke belangen en doelen van alle betrokken partijen middels een TCO (Total Cost of Ownership) model. Hierin worden het uitvoeren van publieke taken gecombineerd met private investeringen en innovaties. Dit leidt tot een afname van de transactiekosten, vergeleken met de huidige invulling van publiek-private samenwerking, en daarmee tot een potentieel grote besparing op publieke en private uitgaven. De publiek-private samenwerking die Twynstra Gudde voorstaat is dus niet alleen effectiever dan de bestaande vormen, maar ook kostenefficiënter.

Tot slot zetten wij de samenwerking om in een governancestructuur, die recht doet aan de democratische randvoorwaarden van publieke besluitvorming en de investeringen en daarmee gemoeide innovaties van de private partners.

Jan Willem de Kleuver

Senior adviseur, project- en procesmanager

Neem contact op