Transitie in de versnelling | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Transitie in de versnelling

Er komen verschillende transities op de samenleving af en meer dan eens wordt van gemeenten en van ons verwacht hierin een (leidende) rol te pakken. Maar over welke transities gaat het? In dit blog delen we de trends uit de samenleving, de transities die daaruit voortvloeien en hoe je die kan versnellen.

Wereldwijde ontwikkelingen….

We leven niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk, aldus Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid. Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar juist wereldwijd. Daarin zien we drie trends. Klimaatverandering is een hot topic sinds in 2015 in Parijs wereldwijde afspraken gemaakt zijn over de bijdragen van individuele landen. Naast klimaat en energie komt digitale transformatie vaak in het journaal met termen als cryptocurrencies, datalekken op social media en cyberwarfare. Ten slotte trekken mensen overal naar de stad, er is sprake van verstedelijking. De verwachting is dat in 2050 70% van de wereldbevolking in steden leeft.

…hebben gevolgen voor jou en mij.

Deze drie trends - klimaatverandering, digitalisering en verstedelijking – vertalen zich in Nederland in vijf opgaven, oftewel vijf domeinen waarin grote transities (gaan) spelen. De energietransitie krijgt een kader in onder andere het Klimaat- en Energie Akkoord en regionale energie- en klimaatstrategieën. Daarbij worden alle stakeholders betrokken: van industrie tot gemeenten, van bewoners tot Rijksoverheid. Met klimaatadaptatie zet de overheid in op het leefbaar houden van onze omgeving bij heftige regenval of langere periodes van zon. Dat gaat van het landelijke programma Ruimte voor de Rivier tot bewoners die hun tuin ‘ontstenen’. Met de decentralisaties in de zorg en de opkomst van de participatiesamenleving is een maatschappelijke transitie gaande in het sociaal domein. Onder de noemer van smart cities wordt steeds vaker nieuwe technologie en co-creatie ingezet als middel om stedelijke vraagstukken op te lossen. Ook de vervoersector is in beweging: de mobiliteitstransitie beweegt van fossiel naar duurzaam en voertuigen worden steeds autonomer (zelfsturend).

Transities worden gekenmerkt door continue beweging en nieuwe inzichten. De titels van vandaag zijn mogelijk anders dan die van morgen. Voorbeelden van verschillende gebruikte begrippen zijn smart cities of digitale transformatie, de nieuwe economie, deeleconomie of circulaire economie, milieuproblematiek of klimaat en energie. 

Het tempo kan omhoog

Welke transitiethema’s ook op het podium staan, een ding is zeker: om goed in te spelen op deze ontwikkelingen is versnelling gewenst. Energietransitie, digitalisering, duurzame mobiliteit: alle transities vragen om een complexe systeemverandering. De urgentie is hoog, de praktijk is weerbarstig. Samenwerking tussen verschillende partijen in het ecosysteem is broodnodig. Bestaande kaders en structuren moeten worden aangepast. Tegelijkertijd staat er druk op de ketel: de techoptimisten in silicon valley en de opwarming van de aarde gaan door. Die wachten niet totdat wij onze transities georganiseerd hebben.

We kunnen versnellen!

Gras groeit niet harder als je eraan trekt, maar het is wel mogelijk transities te versnellen door slimmer te organiseren. Door transities praktisch aan te pakken en de juiste (rand)voorwaarden te scheppen kunnen we sneller stappen zetten. Een wijk van het gas af, welke dan en hoe? Een elektrische laadinfrastructuur aanleggen of toch kiezen voor waterstof? Sensoren in de afvalbakken, ook bij mensen thuis om alleen te leggen indien nodig? Transitieversnelling vraagt om maatwerk op de lokale opgave, met aandacht voor de globale ontwikkelingen. Daarin bouwen we voort op onze kennis en ervaring in de transitieopgaven en de expertises van Twynstra Gudde: van strategie tot en met realisatie, op een fundament van samenwerkingskunde, veranderkunde, organisatiekunde, project- en programmamanagement. Werkend in opdrachten aan deze opgaves valt daarin op: er is geen one-size-fits-all oplossing.

Meer weten over transitieversnelling? Neem dan contact op met Roelof Mulder of Hanke Nijman.

Reageer