Generatieverschillen in actie in het Living lab samenwerkende generaties | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Generatieverschillen in actie in het Living lab samenwerkende generaties

In 2017 onderzocht ik de perceptie van verschillende generaties op samenwerken, feedback en het genereren van nieuwe ideeën. Om de generatieverschillen daadwerkelijk ‘in actie’ te zien, heb ik samen met de Provincie Gelderland het Living lab samenwerkende generaties ingericht. Hierdoor heb ik verschillende nieuwe inzichten op gedaan over hoe verschillende generaties elkaar kunnen versterken in hun dagelijkse werkzaamheden.

Tijdens mijn onderzoek in 2017 leerde ik in dialoog met teams in verschillende organisaties meer over generaties als specifieke tijdskarakters met eigen opvattingen, waarden en overtuigingen. Uit mijn onderzoek komt naar voren hoe verschillende generaties, door de tijd waarin zij opgroeiden, een unieke kijk hebben op samenwerken en zo mogelijk een specifieke bijdrage kunnen leveren aan het teamresultaat. Uit sociaalwetenschappelijk onderzoek is daarnaast gebleken dat diverse teams, mits zij goed met elkaar weten samen te werken, elkaar kunnen aanvullen en zo tot creatievere en betere oplossingen kunnen komen dan homogene teams.

Maar hoe zien we generatiediversiteit nu daadwerkelijk terug, wanneer generaties met elkaar samenwerken - en dus de interactie aangaan - in de context van een team? Houden de opvattingen en percepties die er zijn stand? Manifesteren zij zich ook in open gedrag? Welke impact heeft dit op het resultaat dat zij leveren als team? Om hierover meer te weten te komen richtte ik aan het begin van dit jaar, in samenwerking met Provincie Gelderland, een Living lab samenwerkende generaties in. 

Het living lab samenwerkende generaties

Bij Provincie Gelderland werken mensen van alle generaties dagelijks met elkaar samen. Vanuit interesse in hoe deze generaties elkaar kunnen versterken in hun dagelijkse werkzaamheden, ontstond het voornemen het onderwerp binnen de organisatie te agenderen. In het living lab wordt een situatie gesimuleerd waarin generaties met elkaar moeten samenwerken aan een gemeenschappelijke taak. Het living lab is op zo’n manier ingericht dat de nadruk ligt op de ervaring, om op die manier een spiegel voor te houden en bewustwording te creëren bij de deelnemers.

Het living lab bestaat uit twee rondes, waarbij de deelnemers onder tijdsdruk werken aan een combinatie van taken. In de eerste ronde zijn de deelnemers ingedeeld met leden van hun eigen generatie (Babyboom bij Babyboom, Generatie X bij X, etc.). In de tweede ronde werken de generaties in gemixte samenstelling aan twee vergelijkbare, nieuwe taken. Om te voorkomen dat deelnemers, door hun functie en inhoudelijke kennis, een voorsprong zouden hebben ten opzichte van elkaar, is gekozen voor taken waarvoor wel denkkracht en creativiteit voor nodig is, maar geen specifieke voorkennis.

Naast deelnemers aan het living lab zijn er ook werknemers van de provincie die de rol van observator op zich hebben genomen. Een belangrijk onderdeel van het living lab is namelijk het observeren van de samenwerking tussen generaties, om hier lessen uit te trekken die breder in de organisatie kunnen worden verspreid.

Hoe ik generatie verschillen zag gebeuren

Het observeren van de deelnemers in het living lab leverde verschillende inzichten op. Ten eerste werd duidelijk dat de percepties van verschillende generaties zich ook manifesteren in openlijk gedrag. Met name wanneer deelnemers samenwerken met anderen van hun eigen generatie komen de kenmerken, opgehaald uit eerder onderzoek, sterk naar voren. Zo is bij Generatie Z het doel erg belangrijk en zodra dit helder is gaat iedereen aan de slag en ontstaat een impliciete taakverdeling. Ze maken lol, maar nemen de opdracht ook serieus.

Bij Generatie Y is het proces leidend, en dat moet vooral leuk zijn; er wordt lang geknutseld en geëxperimenteerd met verschillende prototypes. In groep met Generatie X’ers worden direct rollen en taken verdeeld en kent de samenwerking een sterk inhoudelijk en resultaatgericht karakter. De samenwerking tussen de Baby Boomers kent juist een focus op kennis en inhoudelijke analyse, maar ook opstandigheid richting de opdracht en er wordt uiteindelijk niet of nauwelijks tot concrete acties gekomen.

Opvallend is ook het verschil tussen de eerste en de tweede ronde. Er ontstaat echt een ander soort samenwerken in de gemixte groepen dan in de groepen waarin deelnemers van dezelfde generatie samenwerken. Waar in de eerste ronde de generaties elkaar al snel versterken in elkaars overtuigingen en dit leidt tot specifiek dominant gedrag dat overduidelijk verschillend is per generatiegroepje, zijn in de tweede ronde de kenmerken van de verschillende generaties nog steeds zichtbaar, maar is het effect ervan niet altijd hetzelfde.

In sommige van de gemixte groepen heeft het bij elkaar zetten van verschillende generaties tot effect dat er vanuit verschillende perspectieven wordt gewerkt, met als gevolg dat minder snel een dominante vorm van gedrag ontstaat en dat er creatievere oplossingen worden gezocht. Taken worden gecombineerd en de kwaliteiten van verschillende generaties worden benut om gezamenlijk te komen tot een verbeterde optelsom van de individuen. Echter, in andere gemixte groepen leiden de verschillen juist tot miscommunicatie. Een Generatie Y’er die persoonlijke opmerking maakt om de relatie te bestendigen (‘mijn leidinggevende moest eens weten dat ik vandaag met Lego aan het bouwen ben’) wordt bijvoorbeeld niet gehoord en een X’er die juist verbinding probeert te maken op inhoud met een Y’er (‘jij hebt verstand van duurzaamheid toch, misschien kunnen we dat inzetten?’) krijgt geen reactie. In sommige van de groepjes leidt dit er zelfs toe dat er geen sprake meer is van teamwerk, maar eerder van losse individuen die niet communiceren en los van elkaar werken met een tegenvallend teamresultaat tot gevolg.

Hoe de kwaliteiten van verschillende generaties benutten?

Bovenstaande observaties vormen een eerste bevestiging voor de impact van generatieverschillen op het teamresultaat. Uit de observaties blijkt dat het samenwerken met verschillende generaties een meerwaarde kan opleveren voor organisaties, maar dat het ook kan leiden tot miscommunicatie en onbenut potentieel.

Om miscommunicatie te voorkomen kan bewustwording over generaties helpen om bepaalde opvattingen die medewerkers impliciet meenemen, doordat zij uit een bepaalde generatie komen, bespreekbaar te maken. Door meer te leren over ieders eigen generatie en andere generaties kan het voor teamleden onderling makkelijker worden om elkaars acties en belevingswereld te begrijpen.

Het generatieperspectief kan zo, gelijkaardig als kleurentools zoals Insights Discovery of Management Drives worden gebruikt als een handvat om de psychologische voorkeuren en drijfveren van verschillende generaties bespreekbaar te maken en zo de onderstroom in organisaties te benutten.

Benut u het potentieel van de verschillende generaties in uw organisatie al? Wilt u ook een living lab organiseren? Bekijk ons aanbod op de pagina werken met generaties. Of klik hier voor het white paper dat ik schreef over de impact van generatieverschillen op team leren. 

Reageer