Bezuinigen op maatschappelijk vastgoed | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Bezuinigen op maatschappelijk vastgoed

Dat de gemiddelde gemeente in Nederland een omvangrijke vastgoedportefeuille bezit is geen nieuws meer. Uit een analyse van CBS-cijfers blijkt het financiële belang hiervan: zo is het Gemeentelijk Vastgoed als onderdeel van de totale activa tussen 2007 en 2011 toegenomen van 21,7% tot 25,0% van de totale balanswaarde. Daarmee vormt dit de grootste subpost van de gemeentelijke activa. Heeft vastgoedmanagement dan ook aan belang gewonnen binnen de bedrijfsvoering van een gemeente?

Leegstand en kostenreductie leiden tot uitdagingen

Er zijn voldoende uitdagingen voor vastgoedverantwoordelijke bestuurders en ambtenaren in de komende periode. Mede als gevolg van de decentralisaties, en de voortdurende druk op de gemeentebegroting is de noodzaak van kostenreductie toegenomen. Daarnaast kampt de gemeentelijke vastgoedportefeuille met steeds meer structurele leegstand als gevolg van fusies, subsidiestops en concentratie van verenigingen in multifunctionele locaties. Het vinden van nieuwe huurders verloopt moeizaam, gelet op de marktomstandigheden en de kenmerken van het aanbod. Tot slot is de verkoop van specifieke panden buitengewoon lastig.

Effecten van de Wet Hof

Op 1 januari 2014 treedt de Wet Hof (Wet Houdbare overheidsfinanciën) in werking, die ervoor moet zorgen dat het gezamenlijke tekort van de Nederlandse overheden niet boven de Europese norm van -3 procent uitkomt. De Wet Hof zal binnen bepaalde marges beperkingen stellen aan de investeringen – en dus aan de begrotingsvrijheid – van provincies, gemeenten en waterschappen.

Bij de wet Hof gaat het niet om de begrote kosten, maar om de daadwerkelijke uitbetaling. De omstandigheid dat uitgaven uit het eigen vermogen bekostigd worden, doet daarbij niet ter zake. Hoewel het nog lastig is om de effecten voor gemeenten afzonderlijk in beeld te brengen, betekent de wet Hof voor het Gemeentelijk Vastgoed dat goed inzicht in de portefeuille, het goed kunnen plannen en adviseren over de mogelijke investeringseffecten als gevolg van (gewenst) beleid (nog meer) van toegevoegde waarde wordt. 

Kleine gemeenten krijgen het moeilijk

Om het hoofd te bieden aan alle ontwikkelingen is er een groeiend besef binnen gemeenten dat vastgoed een steeds belangrijker bedrijfsmiddel is geworden bij het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. Kleinere en middelgrote gemeenten krijgen het daarbij wel lastiger om zelf het vastgoedmanagement te professionaliseren. Vaak zijn de vastgoedfuncties te sterk gefragmenteerd binnen de organisatie en is er onvoldoende expertise aanwezig om tot een doordacht vastgoedbeleid te komen en uit te voeren. Bovendien eist deze tijd van krapte dat gemeenten transparant zijn over de kaders die gehanteerd worden bij besluitvorming over het wel of niet investeren in gemeentelijk vastgoed.

Samenwerken als alternatief

Gemeenten staan voor stevige bezuinigingsoperaties en de kwaliteit van dienstverlening staat onder druk. Om die reden zoeken gemeenten elkaar momenteel op en verkennen zij met elkaar de mogelijkheden van samenwerking. Er is dan ook steeds meer een groeiend besef dat regionale centralisatie van vastgoed kan leiden tot een hogere professionaliteit en verminderde kwetsbaarheid.

Reageer