Almelo: schaalmodel voor een pauselijke missie?

30 november 2016

Almelo, daar kunnen ze in het Vaticaan nog wat van leren. Dat klinkt misschien als een grap, maar dat is het niet. Jeroen den Uyl nam deel aan de Right Now!-conferentie in Rome en zag een markt voor de aanpak die hij momenteel in deze vaak wat schamper omschreven stad introduceert met het project ‘Almelo in 10 jaar welvarend’. Ook ‘zijn’ Actieplatform Maatschappelijke Impactfinanciering zou een goed schaalmodel kunnen vormen voor de financiering van maatschappelijke projecten, zoals de paus dat voor ogen staat.

Het Vaticaan is een mooi haakje om dit verhaal aan op te hangen, geeft Jeroen den Uyl toe. De parallellen zijn helder, want de paus worstelt met vergelijkbare vragen: hoe bouw je een machine met een missie en hoe laat je deze zichzelf vervolgens aanjagen? Maar hoezeer twee Nederlandse casussen ook vóór lopen op de pauselijke ambities (waarover later meer), voorlopig speelt de actie zich nog af in Nederland. Laten we beginnen met het Actieplatform Maatschappelijke Impactfinanciering. Dat kwam tot stand naar aanleiding van een onderzoeksvraag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken: is de oprichting van een maatschappelijke bank het middel om burgerinitiatieven en sociale ondernemingen te ondersteunen en daarmee de participatiesamenleving groter en sterker te maken? 

Jeroen den Uyl en zijn team onderzochten het en het antwoord luidt: neen. “De valkuil van de bureaucratie is te groot; een nieuw instituut maken heeft geen zin”, zegt Den Uyl daarover. “Wij zagen dat er enerzijds veel geld is en de vraag naar maatschappelijke impact groot en groeiend. Er zijn duizenden initiatieven en honderden fondsen, maar vraag en aanbod vinden elkaar niet. Dáár, in dat middengebied, ligt volgens ons de oplossing.” Binnen het actieplatform zoeken fondsen en overheden naar manieren om maatschappelijke initiatieven en ondernemers met een sociaal businessplan effectiever te kunnen ondersteunen. Den Uyl: “We onderzoeken welke belemmeringen er zijn en welke remedie hier bij hoort. Daarbij willen we nadrukkelijk in het tussengebied tussen overheid, markt en gemeenschap te werk gaan. De groei van de participatiesamenleving moet plaatsvinden in nauwe aansluiting bij civil society, in de samenleving zelf.” Het actieplatform wordt in deze maakfase financieel ondersteund door het ministerie van BZK, de provincies Overijssel, Gelderland, Brabant en Zuid-Holland, de gemeente Almelo, de Rabo Foundation, de Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij en Twynstra Gudde. Daarnaast doen verschillende partijen mee met kennis en inzet, zoals Lokale Fondsen, ABN AMRO, Rabobank, Triodos, ASN, gemeente Utrecht, Crowdaboutnow, LSA-bewoners, NOV, Platform Nederland zorgt voor elkaar en LVKK.

Uitrol naar Rome? 

Eenzelfde aanpak zou de paus van pas kunnen komen in zijn ambitie om Het Grote Geld van bedrijven wereldwijd in te zetten voor het bereiken van de millenniumdoelen. In november spraken investeerders en ondernemers hierover tijdens de Right Now! Congres, georganiseerd op verzoek van kerkelijk leiders. “Het Nederlandse model lijkt hierop van toepassing”, zegt Den Uyl. Andere interessante parallel: het Vaticaan is geen staat. Dus ook het organiseren van een gezamenlijke macht, zoveel mogelijk buiten overheden om, is hier aan de orde.” Het Almelo-model, dat Den Uyl momenteel samen met gemeente en stakeholders, en met hoopgevende resultaten, implementeert, zou kunnen helpen om betrokkenheid en zelforganiserend vermogen te genereren. 

Den Uyl plantte zaadjes tijdens het congres. “Ik heb verschillende mensen gesproken die geïnteresseerd zijn in de toepassing van beide modellen”, zegt hij. Tegelijkertijd realiseert hij zich dat het hier om een politiek proces gaat. Dat vergt tijd. “Ze zijn nog niet zover. Een eerste stap die tijdens het congres werd gezet, is het uitschrijven van een challenge: universiteiten kunnen met een idee voor de oplossing van een maatschappelijk probleem meedingen naar een geldprijs ter grootte van 2,5 miljoen euro, een bedrag dat ter plekke bij elkaar werd gelegd door financiers. Den Uyl gelooft sterk in de mobiliserende en verbindende kracht van dergelijke competities. “Volgend jaar gaan we hier op verder. Dan hoop ik dat men klaar is voor een volgende stap. En intussen bouwen we in Nederland gewoon verder aan onze oplossing voor vergelijkbare problematieken.”

Projectenfunnel Almelo (klik op het plaatje om deze te vergroten)

 

Markten & Sectoren

Gemeenten, Provincies en regio's

Expertises

Samenwerken

Jeroen den Uyl

Partner

Neem contact op