Veel veranderkundige opgaven vragen om aanmodderen en frutselen | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Veel veranderkundige opgaven vragen om aanmodderen en frutselen

Vorige week nam ik, samen met zo’n 250 anderen, deel aan het Jaarcongres Verandermanagement. Een congres samenvatten is een hachelijke zaak, want in het geschreven woord mis je als lezer toch de interactie tussen zaal en spreker. Laat ik beginnen met een samenvatting in steekwoorden van (een deel) van het jaarcongres: wicked problems, ongemak, prutsenderwijs veranderen, transities, rommelige veranderingen, we leven in een tussentijd, managen met handen op de rug, het proces is belangrijker dan het antwoord, radicaal vertrouwen, morsig werk, aanmodderen, er is een wereld van mogelijkheden in een wereld van beperkingen, het brein als risicovermijdingsmachine’, common sense, loss aversion, prospect theory, constante irrationaliteit, gedrag.

De eerste spreker was Professor Jan Jonker. Volgens hem is onze maatschappij bewust en onbewust bezig met een grote, rommelige en ingrijpende verbouwing. Hij noemt deze verbouwing een ‘transitie’. Volgens hem zijn we niet alleen bezig de samenleving anders in te richten, maar ook de wijze waarop we tot nu toe dergelijk ingrijpende veranderingen doorvoerden is aan een verbouwing toe. 

Volgens hem is de opgave voor de komende jaren het omvormen van de huidige naar een andere maatschappij die duurzaam, inclusief en circulair is.

En deze opgave valt niet met de bestaand veranderkundige methoden te realiseren. Waren de bestaande veranderkundige concepten nog toepasbaar voor het verbeteren of transformeren van een situatie, voor een transitie is er iets nieuws nodig. Maar dat is geen eenvoudige opgave! Deze opgave is te typeren als een wicked problem.

Bij deze problemen zijn er geen causale relaties te onderkennen. Het zijn problemen die moeilijk of onmogelijk op te lossen zijn doordat er onvolledige of tegenstrijdige en steeds veranderende eisen zijn. Door de complexe afhankelijkheden zal bij de poging om een aspect van een wicked problem op te lossen, er weer een ander probleem zichtbaar worden of zelfs gecreëerd worden.

Wat overblijft: prutsenderwijs veranderen met handen op de rug, waarbij geldt dat het proces belangrijker is dan het antwoord. Je probeert iets, gaat het probleem niet versimpelen en zet vooral de direct betrokkenen aan tafel en probeer dingen uit: prutsels, probeersels. Geef als veranderaar geen antwoorden maar laat de vragen binnenkomen.

Zijn stelling is dat we in transities gefrustreerd worden doordat we ons eigen denken niet kunnen loslaten. En dat geldt in ieder geval voor mij. Zo zie ik me nog niet bij mijn advieswerk tegen een manager zeggen dat “ik prutsenderwijs de organisatie zal helpen door mijn handen op de rug te houden en de vragen binnen te laten komen”. Maar dat maakt Jonker zijn denkwijze misschien ook wel spannend, ook al weet ik nog niet wat ik van vind.

De adviseur Hans Vermaak begon in zijn inleiding ook met een verwijzing naar wicked problems die in zijn woorden, vragen om clumsy solutions, om morsig werk om aanmodderen en frutselen.

Voor mij was de kern van zijn betoog: stop met grootse plannen maar houd het klein en betrek de mensen die met het probleem van doen hebben, voorkom papierwerk en beleidsstukken.  

Doe de verandering net als thuis: begin gewoon. In analogie van het leren fietsen van je kind. Je zet hem voor op je eigen fiets om zo de wereld te laten zien, dan probeer je het kind zelf te laten fietsen met zijwieltjes en als de zijwieltjes weg zijn, loop je ernaast en houdt kind in de kraag van zijn jas vast. Totdat het zelf kan fietsen. En net als bij leren fietsen, moeten we veranderingen moeten we accepteren dat vallen en opstaan ongemak erbij hoort.

Vermaak heeft nog een paar andere adviezen voor ons: verdraag ongemak, stop tijd in datgene waar je warm voor loopt, betrek wie je nodig hebt dwars over lagen en muren, het team stel je samen door de mensen te kiezen die hun handen willen laten wapperen en als iedereen mag meedenken denkt op den duur niemand meer mee.

Zowel bij Hans Vermaak als bij Ben Tiggelaar kwam naar voren dat we ons (te) veel richten op het hetgeen ons dwarszit, op de angst voor verlies van wat we hebben en minder op datgene waar we plezier aan beleven. Ons brein schijnt een ‘risicovermijdingsmachine te zijn.

Ben Tiggelaar had drie onderwerpen op de agenda staan: onderken de macht van de gewoontes. Hij verwijst daarbij naar de theorie van Kahneman die hierbij spreekt over systeem 1 of ons automatische handelen. Het tweede systeem van Kahneman is ons bewust systeem waar we moeite voor moeite doen om dat actief te houden).

Zowel als Hans Vermaak als Ben Tiggelaar wijzen erop dat we voldoende aandacht moeten besteden aan de kracht van de context waarin een voorgenomen verandering plaats vindt. Hij stelt dat ons gedrag sterk wordt beïnvloed door impulsen vanuit de omgeving. Het is dan van belang om goed te kijken welke stimuli vanuit de omgeving op mensen afkomen. Vaak helpt het om externe prikkels te veranderen (voor mij bijvoorbeeld geen Snickers op de eerste plank in de keukenkast hebben…).

En de laatste boodschap die ik van de dag meenam was dat als je wilt veranderen je eerst het gewenste gedrag dat je wilt zien moet definiëren. Gedrag is dan alles wat je kunt zien, kunt voordoen en kunt nadoen. Dus als mensen zelfsturing in gaan voeren en roepen dat de leiding moet leren loslaten, welk concreet gedrag hoort daar dan bij?

Deze planmatig denkende en werkende mens ging licht verward naar huis. Risicomijdend als ik ben, dacht ik op weg naar de uitgang dat er toch nog hoop is voor mijn soort mensen die zich niet bezig houden met wicked problems, maar vooral met enkelvoudige vraagstukken. En die zijn vaak met een beetje rationeel en logisch denken nog wel te veranderen. En de wicked problems liet ik (vermoedelijk onbewust) links liggen, en daarvan ben ik me nu bewust. Mijn denkraam is weer wat opgerekt, mijn zefkennis en ook mijn taalschat zijn weer wat vergroot. Toch een mooie opbrengt van een leerzame dag in de Apenheul.

Reactie(s)

Mijn denkraamwerk en taalschat zijn ook vergroot bij het lezen van jouw blog. Bedankt! Leuk om van je te lezen Rudy. Nog altijd zoek ik je virtueel op. Bij deze dus weer. Ik ga je blog vaker lezen. Het inspireert. Jij inspireert. De komende uren ben ik waarschijnlijk bezig met googlen naar 'wicked problems'. :-) Onze zoon van 11 vroeg me onlangs wie mijn beste baas ever was. Zonder na te denken rolde jouw naam uit mijn mond. Foto van LinkedIn erbij. Je was gespreksstof bij ons aan de ontbijttafel. :-D Wij houden het er hier in naar jouw voorbeeld; 1 dag kindervakantiedag, 1 dag voor de volwassenen. Je weet vast wat ik bedoel. Zo kom je ongemerkt nogal eens voorbij. Hoop dat alles goed met jou gaat! Groet, Joanna

cialis originale online paypal|cialis israel|cialis nachnahme kaufen|cialisis in canada|cialis 5mg preisvergleich|cialis de pharmacie|price cialis daily use 5mg|apotheke cialis schwei|el cialis necesita recet|take cialis on airplane|we recommend cialis canadian|taking cialis overseas|asia online cialis purchase|cialis natural en colombia|cialis on line purchase|cialis 20 mg prospecto|cialis 20mg how long to work|cialis 20 mg nasil kullanilir|cheap online generic cialis|cialis prospecto|aquistara cialis in italia|cialis farmacia ricetta|cialis baratos compran uk|to cialis best take|cialis pack|cialis 75 mg|cialis i migliori|wow budget cialis|cialis caducado|enter site how to get cialis|comprar cialis sin|cipla vente cialis|cialis prices abroad|cialis acquistare farmaci|cialis filmtabletten 20 mg|cialis senza ricett|cialis and diabetes|such thing generic cialis|visit web site 5mg cialis|cialis online purchase reviews|cialis professional usa sale|buy cialis 400 pills|cialis prix pharmacie lyon|cialis hchste konzentration|i use it order generic cialis|try it cialis pill|cialis und amoxicillin|authentic cialis sale|cialis 5 mg price|cialis preis wirkun|how to use cialis 80gr|canada cheap cialis pills|where to buy cialis now|cialis in gelsenkirchen|cialis in local stores in usa|generic cialis to australia|forum cialis tadalafil|cialis next day delivery usa|cheap cialis black coupon|cialis da europa|buy cialis in pattaya thailand|order cialis 20mg 90 tabs|long does 5mg cialis last|cialis|wow look it cialisbest cialis|reliable place to buy cialis|cialis 20 mg controindicazioni|toko cialis online|cialis prices at target|costo de cialis|cialis 40 ans|cialis 20mg uk buy|cialis and canada custom|link for you soft cialis|cialis wirkung|cheap genuine cialis|para conseguir cialis|buy cialis usa prices online|cialis y para que sirve|generic cialis pills drug|acquistare cialis itali|cialis gnrique de qualit|eli lilly cialis view|cialis pills cost in india|comprar cialis df|cheap cialis super active|how long cialis 10 mg|cialis sin recet|stores that carry cialis|the best choice cialis mexico|cialis canada order|follow link cialis soft|freie cialis probe|can i take cialis with vicodin|legale per comprare cialis|non generic cialis|cialis 5mg side effect|next cheap brand cialis|wow cialis canada generic|5mg cialis costco|cialis pharmaci|cialis compra profesional|rp cialis 10 mg tablett|acheter cialis discount franc|mixing and cialis|how to find cialis|price cialis 10mg|only today prescription cialis|lily lcos cialis|buy cheap cialis on the net|cialis commercial actor|pharmacy prices for cialis|cialis price euro|cialis da 10 m|levitra order cialis|brand cialis generic uk|cialis 10mg in canada|cialis tadalafil internet|cialis 25 price|the best site cialis capsules|can you cut 20mg cialis half|cialis 10mg eller 20mg|acheter cialis forum|compra cialis en espaa|daily cialis online|cialis mg|order cialis in usa|cialis 20 ou acheter|only here brand cialis|we use it daily cialis cost|lowest 20mg cialis|purchase 36hour cialis|cialis cheaper at sams club|venta cialis generico andorra|generic levitra cialis from uk|cialis suppliers in the uk|enter site pill price cialis|cialis generique en 24|can i order cialis online|why does cialis use bathtubs|cialis necesita receta medica|cialis en lnea svizzera|buying generic cialis online|cialis kaufen generik|discount generic cialis 40 mg|purchase professional cialis|wow cialis best price|cialis ed vs normal|australia cialis generic|generic cialis amex|cialis en tenerife|good choice cialis en gel|cialis a basso costo|cialis generico 10 mg prezzo|sconto di cialis fantastico|cialis online madri|i recommend cialis canadian|training and cialis next day|safet on line cialis|buy generic cialis bangkok|cialis best price china|click here cialis buy online|good choice buy cialis 50 mg|price for 6 cialis 20mg|acheter cialis inde|new zealand cialis buy|cialis flavored gnrique|cialis 20 mg pret|where to get generic cialis|best cialis to order online|ordine del canada cialis|generic cialis from india|muestras libres de cialis|cialis similare|cialis 5 mg price walmart|young men take cialis|cialis 20 mg alcoo|36 hour cialis from canada|cialis pills wholesale india|italia cialis barata|cialis au no prescription|wow look it dose cialis|acheter cialis lilly 20mg|can i buy brand cialis on line|biblioth ques sp cialis es|tadalafil canada de cialis|look here cialis store|cheapest canadian cialis price|seo specialist canada prices|acheter cialis sublingual|compre 10 mg genricos cialis|cialis chino venta|cialis 20 mg precio mexico|cialis rhabdomyolysis|effet secondaire cialis 20 mg|cialis 5 mg effet secondaire|achat cialis soft|buy cialis online cheapest|cialis generique 10m|generico cialis on line|generic cialis online paypal|cialis est il efficace|cialis dubai price|generic cialis pills canada|cialis 10mg enoug|cialis levitra andrologi|look there what is cialis|legal cialis no prescription|cialis 5 mg cost|we like it cialis pill|cheap cialis uk online paypal|comprar cialis espaa|venta de cialis sin receta|cialis generique paris|el cialis no me funcion|cialis avis forum|buy cialis gel|order cialis professional|look here real cialis|cialis rezeptfrei frankreic|priligy cialis together|forum buy cialis online|i use it cialis pharmacy|black cialis|buy cialis 20 mg online|cialis 20 mg oder 40 mg|achat cialis qubec|cialis active ingredient|cialis 20 mg anwendungsgebiete|buying cialis in pattaya|just try cheap cialis online|legit website to buy cialis|cialis tadalafil 20mg reviews|sales of generic cialis|super cialis canada ontario|cialis gnstig kaufen|cialis 20 en madrid|cialis packungsgre|which men take cialis 200mg|cialis genrico en espaa|cialis eurofarma|cialis sample try|donde puedo comprar cialis|look here cialis uk chemist|kosten cialis rezept|cialis giornaliero cmg|hvad er cialis 20 mg|cialis best pharmacy online|i recommend cost of cialis|cialis scientific name http://cialistre.com/ - cialis <a href="http://cialistre.com/">generic cialis online</a> cialis originale online paypal|cialis israel|cialis nachnahme kaufen|cialisis in canada|cialis 5mg preisvergleich|cialis de pharmacie|price cialis daily use 5mg|apotheke cialis schwei|el cialis necesita recet|take cialis on airplane|we recommend cialis canadian|taking cialis overseas|asia online cialis purchase|cialis natural en colombia|cialis on line purchase|cialis 20 mg prospecto|cialis 20mg how long to work|cialis 20 mg nasil kullanilir|cheap online generic cialis|cialis prospecto|aquistara cialis in italia|cialis farmacia ricetta|cialis baratos compran uk|to cialis best take|cialis pack|cialis 75 mg|cialis i migliori|wow budget cialis|cialis caducado|enter site how to get cialis|comprar cialis sin|cipla vente cialis|cialis prices abroad|cialis acquistare farmaci|cialis filmtabletten 20 mg|cialis senza ricett|cialis and diabetes|such thing generic cialis|visit web site 5mg cialis|cialis online purchase reviews|cialis professional usa sale|buy cialis 400 pills|cialis prix pharmacie lyon|cialis hchste konzentration|i use it order generic cialis|try it cialis pill|cialis und amoxicillin|authentic cialis sale|cialis 5 mg price|cialis preis wirkun|how to use cialis 80gr|canada cheap cialis pills|where to buy cialis now|cialis in gelsenkirchen|cialis in local stores in usa|generic cialis to australia|forum cialis tadalafil|cialis next day delivery usa|cheap cialis black coupon|cialis da europa|buy cialis in pattaya thailand|order cialis 20mg 90 tabs|long does 5mg cialis last|cialis|wow look it cialisbest cialis|reliable place to buy cialis|cialis 20 mg controindicazioni|toko cialis online|cialis prices at target|costo de cialis|cialis 40 ans|cialis 20mg uk buy|cialis and canada custom|link for you soft cialis|cialis wirkung|cheap genuine cialis|para conseguir cialis|buy cialis usa prices online|cialis y para que sirve|generic cialis pills drug|acquistare cialis itali|cialis gnrique de qualit|eli lilly cialis view|cialis pills cost in india|comprar cialis df|cheap cialis super active|how long cialis 10 mg|cialis sin recet|stores that carry cialis|the best choice cialis mexico|cialis canada order|follow link cialis soft|freie cialis probe|can i take cialis with vicodin|legale per comprare cialis|non generic cialis|cialis 5mg side effect|next cheap brand cialis|wow cialis canada generic|5mg cialis costco|cialis pharmaci|cialis compra profesional|rp cialis 10 mg tablett|acheter cialis discount franc|mixing and cialis|how to find cialis|price cialis 10mg|only today prescription cialis|lily lcos cialis|buy cheap cialis on the net|cialis commercial actor|pharmacy prices for cialis|cialis price euro|cialis da 10 m|levitra order cialis|brand cialis generic uk|cialis 10mg in canada|cialis tadalafil internet|cialis 25 price|the best site cialis capsules|can you cut 20mg cialis half|cialis 10mg eller 20mg|acheter cialis forum|compra cialis en espaa|daily cialis online|cialis mg|order cialis in usa|cialis 20 ou acheter|only here brand cialis|we use it daily cialis cost|lowest 20mg cialis|purchase 36hour cialis|cialis cheaper at sams club|venta cialis generico andorra|generic levitra cialis from uk|cialis suppliers in the uk|enter site pill price cialis|cialis generique en 24|can i order cialis online|why does cialis use bathtubs|cialis necesita receta medica|cialis en lnea svizzera|buying generic cialis online|cialis kaufen generik|discount generic cialis 40 mg|purchase professional cialis|wow cialis best price|cialis ed vs normal|australia cialis generic|generic cialis amex|cialis en tenerife|good choice cialis en gel|cialis a basso costo|cialis generico 10 mg prezzo|sconto di cialis fantastico|cialis online madri|i recommend cialis canadian|training and cialis next day|safet on line cialis|buy generic cialis bangkok|cialis best price china|click here cialis buy online|good choice buy cialis 50 mg|price for 6 cialis 20mg|acheter cialis inde|new zealand cialis buy|cialis flavored gnrique|cialis 20 mg pret|where to get generic cialis|best cialis to order online|ordine del canada cialis|generic cialis from india|muestras libres de cialis|cialis similare|cialis 5 mg price walmart|young men take cialis|cialis 20 mg alcoo|36 hour cialis from canada|cialis pills wholesale india|italia cialis barata|cialis au no prescription|wow look it dose cialis|acheter cialis lilly 20mg|can i buy brand cialis on line|biblioth ques sp cialis es|tadalafil canada de cialis|look here cialis store|cheapest canadian cialis price|seo specialist canada prices|acheter cialis sublingual|compre 10 mg genricos cialis|cialis chino venta|cialis 20 mg precio mexico|cialis rhabdomyolysis|effet secondaire cialis 20 mg|cialis 5 mg effet secondaire|achat cialis soft|buy cialis online cheapest|cialis generique 10m|generico cialis on line|generic cialis online paypal|cialis est il efficace|cialis dubai price|generic cialis pills canada|cialis 10mg enoug|cialis levitra andrologi|look there what is cialis|legal cialis no prescription|cialis 5 mg cost|we like it cialis pill|cheap cialis uk online paypal|comprar cialis espaa|venta de cialis sin receta|cialis generique paris|el cialis no me funcion|cialis avis forum|buy cialis gel|order cialis professional|look here real cialis|cialis rezeptfrei frankreic|priligy cialis together|forum buy cialis online|i use it cialis pharmacy|black cialis|buy cialis 20 mg online|cialis 20 mg oder 40 mg|achat cialis qubec|cialis active ingredient|cialis 20 mg anwendungsgebiete|buying cialis in pattaya|just try cheap cialis online|legit website to buy cialis|cialis tadalafil 20mg reviews|sales of generic cialis|super cialis canada ontario|cialis gnstig kaufen|cialis 20 en madrid|cialis packungsgre|which men take cialis 200mg|cialis genrico en espaa|cialis eurofarma|cialis sample try|donde puedo comprar cialis|look here cialis uk chemist|kosten cialis rezept|cialis giornaliero cmg|hvad er cialis 20 mg|cialis best pharmacy online|i recommend cost of cialis|cialis scientific name

Reageer