Iedereen wil Rainproof | Twynstra Gudde - Organisatieadviesbureau - organisatieadviesbureau

Iedereen wil Rainproof

Waternet is enkele jaren geleden gestart met het programma Amsterdam Rainproof om van onderaf een beweging te faciliteren om Amsterdam weerbaar te maken tegen extreme neerslag. Het initiatief krijgt veel (media)aandacht en ondertussen wordt het team door gemeenten en waterschappen uit het hele land bevraagd op hun kennis en ervaring. De eerste steden hebben zich ook Rainproof verklaard en willen aan de slag. In deze blog beschrijf ik wat de voorwaarden zijn om een dergelijk initiatief succesvol te maken.

Voorwaarde 1: programmatisch werken en loslaten

Rainproof is een programma en kenmerkt zich door een heldere ambitie uitgesplitst in doelstellingen. Het bestuur van Waternet heeft zich gecommitteerd op de doelen en heeft een budget toegekend en een deadline gesteld. Het bestuur bemoeit zich niet met de inspanningen en projecten die het programmateam vervolgens uitrolt. Dit klinkt logisch, maar is voor veel besturen spannend aangezien onduidelijk is wat ze precies krijgen voor het toegezegde budget. Dit vraagt dan ook om een goed proces aan de voorkant, waarbij het bestuur wordt meegenomen in het opstellen van de ambitie en doelstellingen.

Voorwaarde 2: aanjaagteam en externe locatie

De programmamanager heeft de vrijheid gekregen om voor de looptijd van het programma een eigen team samen te stellen. Hiervoor zijn nieuwe mensen aangetrokken die met een frisse blik en nieuwe energie zowel de eigen organisaties (Waternet en de gemeente Amsterdam) als andere partijen in de stad enthousiast hebben gemaakt voor dit onderwerp. Het programmateam zat ook op een mooie aantrekkelijke externe plek (pakhuis de Zwijger) waar mensen graag naar toe komen. Hiermee haal je ze uit hun eigen omgeving, waardoor ze meer openstaan voor het nieuwe en hopelijk ambassadeur worden van het programma.

Voorwaarde 3: inzet van community-managers

Om een transitie succesvol te doorlopen moet volgens Jeffrey & Seaton (2003)* voldaan worden aan de vier A’s:

  1. Awareness (kennis en bewustzijn)
  2. Association (draagvlak en commitment)
  3. Acquisition (capaciteiten en vaardigheden)
  4. Application (juridische en financiële stimulansen)

Veel overheden zetten vooral in op punt 1 (folders, websites en congressen) en op punt 4 (subsidies, pilotgebieden aanwijzen) omdat deze meetbaar en afvinkbaar zijn. Amsterdam Rainsproof zet community-managers in om ook punt 2 en 3 op te pakken. Zij trekken de stad in en gaan het gesprek aan met bewoners, ondernemers, vereniging van eigenaren, woningbouwcoöperaties en hoveniers om hun in beweging te krijgen (punt 2) en de benodigde ondersteuning te signaleren (punt 3). Het bouwen van een dergelijk netwerk en invloed vraagt capaciteit en een lange doorlooptijd. Maar bovenal, dit vraagt om de specifieke vaardigheden van de community-manager. Wees hier bewust van bij het rekruteren.

Voorwaarde 4: schuw niet om ondernemers in het zonnetje te zetten

Om de transitie te realiseren (een rainproof Amsterdam) is de inzet van ondernemers essentieel. Als je hen zo ver krijgt, dat ze in hun dienstverlening bewoners bewust maken van de mogelijkheden, kan de overheid een stapje terug doen; de markt neemt het over. Om dit te bewerkstelligen moet een gemeente het lef hebben om de ondernemers die dit oppakken in het zonnetje te zetten.

Het concept Rainproof is een veelbelovende manier om een stad weerbaar te maken tegen extreme neerslag. De rol van een onafhankelijke procesregisseur is belangrijk om bovenstaande voorwaarden te regelen in samenspraak met collega’s, het management en het bestuur.

Wytse Dassen Koen van Bezu

* Jeffrey, P., & Seaton, R. A. F. (2004). A conceptual model of ‘receptivity’applied to the design and deployment of water policy mechanisms. Environmental Sciences, 1(3), 277-300.

Markten & Sectoren

Water

Reageer