Ook voor het bevorderen van marktwerking in de publieke sector en voor het ondersteunen van de zelfverantwoordelijkheid van burgers wordt transparantie geacht een belangrijke voorwaarde te zijn.
Transparantie lijkt de ‘maatschappelijke multivitamine’. Toezichthouders hebben qualitate qua een bijzondere positie en taak als het om transparantie gaat. De rijksoverheid legt toezichthouders, al dan niet in wetgeving, voorschriften op die moeten leiden tot meer transparant handelen door de toezichthouder zelf én door de objecten van toezicht. Dat bevordert vervolgens vertrouwen, marktwerking en zelfverantwoordelijkheid, zo is de veronderstelling.
In deze bijdrage buigt Erna Scholtes zich over de vraag of die vormvoorschriften voor toezicht wel zo gelukkig gekozen zijn. Zij komt tot de conclusie dat er goede redenen zijn voor toezichthouders om selectief om te gaan met transparantie. In deze bijdrage gaat het alleen over de instrumentele kant van transparantie. Transparantie is op zichzelf ook een doel, een waarde in onze samenleving