Spelen met modellen, over de taxonomieën van Bloom en Shullman

Op onze weblog schrijven wij - Manon Ruijters en Björn Prevaas - over onze fascinatie voor organisatie-ontwikkeling en leren, en onze zoektocht naar een nieuw perspectief. Leren en werken dichter bij elkaar brengen, om zo de ambities van mens en organisatie te helpen realiseren, om het potentieel (van mens, groep en organisatie) tot ontwikkeling te brengen, én om het gevoel van welzijn en geluk te versterken. Daar gaat het ons uiteindelijk om.

In onze weblog van 31 juli 2011 ging het over het spelen met modellen.

“Je klinkt minder enthousiast dan ik zou verwachten” zei laatst een organisator van een congres tegen mij. Ik was uitgenodigd om een lezing te houden over…jawel, leervoorkeuren! Ik had het niet helemaal kunnen verbergen. Inderdaad er kruipt de laatste tijd wat scepsis in mij bij dergelijke vragen. Natuurlijk ben ik blij met de belangstelling die het oproept, en tegelijkertijd worstel ik ook met het gevoel dat het niet de verandering bereikt die ik voor ogen heb.

Met dat gevoel ben ik ongetwijfeld in goed gezelschap. Misschien herkennen de managers onder jullie het ook: iets verschillende keren uitleggen, maar er verandert zo weinig. Ik weet dat Léon de Caluwé me de eerste keer dat ik hem dat vertelde, wat meewarig aankeek: Ach gut,… tja,…zo gaat dat nu eenmaal. Nou ja, ik kan natuurlijk niet met leren bezig zijn, en dan hier níet mijn tanden in willen zetten. Dus hier het begin van de zoektocht.

Bloom
De onderwijskundigen onder ons, kennen wellicht nog wel de taxonomie van Bloom, het classificatiesysteem over de toenemende complexiteit van het denken: kennis opdoen is eenvoudiger en vraagt minder van onze cognitieve vermogens dan dit ook begrijpen of toepassen. Bij analyseren komen nog meer denkvaardigheden kijken en eigenlijk is het evalueren het meest complex. Althans, dit is wat eruit wordt afgeleid. Overigens is inmiddels wel duidelijk dat het zo niet in elkaar zit. Immers, hoe vaak pas je niet eerst iets toe, om dan pas tot begrip te komen (denk maar even aan opvoeden).

Toch heeft dit model een vorm van aantrekkelijkheid die zich stiekem gesetteld heeft in ons denken, die zeker in trainingen of organisatie ontwikkelingstrajecten merkbaar is, maar ook op de werkvloer, bijvoorbeeld in het denken van managers. “We moeten die studiedag toch eerst even beginnen met een goeie toelichting op het model”, of  “Je moet het ze eerst nog even uitleggen, voordat we kunnen beginnen”.

 

 
Als je niet oppast blijf je eindeloos steken in het herhalen van de eerste stappen en kom je nooit tot de veranderingen die je eigenlijk voor ogen had! Daar heb je ‘m dus, de frustratie waar we deze blog mee begonnen.

Shulman
Het is Shulman die hier wat licht in de duisternis brengt. Even heeeeeel kort door de bocht (wat gelukkig mag in een blogje) vraagt hij zich af waarom je een rijtje woorden zou behandelen als ‘trap’. Wetende dat er geen bewijsvoering is voor de opeenvolging van deze processen, waarom speel je er dan niet wat meer mee, suggereert hij (Shulman in Making Differences: A Table of Learning, 2002): je zou er natuurlijk ook een cirkel van kunnen maken, of twee rijtjes van drie, of andere vormen kunnen bedenken.

 

 
 

Simpel eigenlijk. In Shulman’s eigen taxonomie betekent dat dat je weliswaar kunt beginnen met motiveren, en betrokkenheid organiseren om dan via begrip naar actie te komen, maar je zou even zo goed de andere kant kunnen onderzoeken. Moet je altijd via begrip, actie en reflectie gaan om uiteindelijk uit te komen bij commitment? Of zou je ook kunnen onderzoeken waaruit iemands commitment bestaat en hoe je van daaruit betrokkenheid op een thema kunt genereren?

Voordat ik alsnog eindig in een omvangrijk schrijfsel (want er is veel meer te vertellen over Shullman): de kern in dit stukje is voor mij dus:

• speel met modellen,
• onderzoek je opvattingen,
• blijf niet vast zitten in oud denken,
• maar zoek naar nieuwe ingangen.