Als burgers aan het stuur komen, wordt het systeem van de overheid op de proef gesteld. De controletaken van Raadsleden veranderen, als de wethouder inhoudelijke taken niet kan bepalen omdat de burgers dat doen. Dat zelfde geldt voor de wethouders zelf, voor zijn directieleden en de frontlinie medewerkers. De burger zelf ook, deze wordt gedwongen zich van consument in coproducent te ontwikkelen. Er ligt dus een stevige ontwikkelvraag. Het overheidssysteem is echter zeer krachtig en in staat om nieuwe ontwikkelingen die bij aanvraag haaks lijken te staan op het systeem te neutraliseren.
Wat is het leernetwerk?
Het leernetwerk bestaat uit een viertal bijeenkomsten georganiseerd op locatie bij deelnemende gemeente. De invulling van de sessies zullen inspelen op de behoefte van de deelnemers die gedurende het traject naar voren komt, daarbij kan gedacht worden aan zoals experts op burgerschapskunde, sociaal welzijn, netwerksturing of veranderkunde.
Wat wordt van een gemeente gevraagd?
Het Leernetwerk vraagt veel van de deelnemende gemeenten. Het vraagt de wil om bewonersparticipatie in ver gaande vorm te voeren. Het vraagt de bereidheid open te staan voor anders kijken, inclusief een kritische blik op de eigen organisatie en de rol van de deelnemers in de gemeente daarin. Het vraagt de openheid om ervaringen, zowel negatieve als positieve, te delen met anderen. Veiligheid binnen het Leernetwerk is van groot belang; gemeenten dienen daar ook naar te handelen. Ambtelijk én bestuurlijk commitment is cruciaal. Elke gemeente die aan het Leernetwerk deelneemt, doet dat met twee deelnemers, met grote voorkeur zowel een wethouder als een krachtig ambtenaar. Bedoeld is mensen in het netwerk te hebben die de wil én invloed hebben om de organisatie en context die in het geding is te veranderen.
Opbrengsten voor uw gemeente
Deelname aan het leernetwerk kent een aantal ‘harde’ resultaten, en een aantal ‘zachte’ resultaten. Harde resultaten zijn:
De zachtere resultaten zijn minder tastbaar, maar minstens zo relevant. De gemeente verdiept de eigen ambitie om burgers aan het stuur te zetten. Er komt een beter beeld van de opgave. Er wordt geleerd van anderen en inspiratie verkregen. Na afloop zal er een proces zijn doorgemaakt waarin de aanvankelijke beelden van wat er moet gebeuren, verdiept en gedeeld zijn. Met de deelnemende gemeenten is vertrouwen opgebouwd dat ook daarna voor van waarde is.
Deelnemende gemeenten Burgers aan het Stuur 1
Gemeente Almere, Gemeente Amersfoort, Gemeente Amsterdam, Gemeente Berkelland, Gemeente Enschede, Gemeente Hellendoorn, Gemeente Tilburg
Deelnemende gemeenten Burgers aan het Stuur 2
Gemeente Den Haag, Gemeente Enschede, Gemeente Hellendoorn, Gemeente 's Hertogenbosch, Gemeente Utrecht, Gemeente Zoetermeer
Lessen van het netwerk
In het Leernetwerk is gewerkt aan diverse vragen rondom Burgers aan het Stuur. Waarom wil je Burger aan het Stuur zetten? Wie zet Burgers aan het Stuur en Hoe zet je ze dan aan het Stuur? Aan de hand van antwoorden op deze vragen door gesprekken met deelnemers, ervaringen van de begeleidende organisaties en experts zijn een aantal constatering geformuleerd.
Dit netwerk maakt deel uit van het programma 'wijkaanpak en burgerparticipatie' van Twynstra Gudde

Thema’s als wijkaanpak en burgerparticipatie worden steeds belangrijker in de huidige samenleving. Geloven in de kracht van bewoners, faciliteren zodat zij zelf initiatief kunnen nemen, zorgt voor een veranderende houding van de overheid. Lees verder >
Het succes van een sociaal programma als de Wijkaanpak valt of staat met het betrekken van bewoners. Burgerparticipatie is maatwerk. Belangrijke lessen leerde ik als participatiemakelaar in Amsterdam Zuidoost. Want het betrekken van burgers, hoe moet het dan wel? Lees verder >